Shloka 7
कालविभाग-निरूपणं तथा युद्धव्यवस्था
Time-Reckoning and Mobilization Counsel
अर्थानां च पुनर्ददधे नित्यं भवति संशय: । अन्यथा चिन्तितो हार्थ: पुनर्भवति सोउन्यथा,“जिन विषयोंमें दुविधा पड़ जाती है, उनमें सदा संदेह बना रहता है। किसी विषयको अन्य प्रकारसे सोचा जाता है, किंतु पता लगनेपर वह किसी और ही प्रकारका सिद्ध होता है
arthānāṃ ca punar dadadhe nityaṃ bhavati saṃśayaḥ | anyathā cintito hy arthaḥ punar bhavati so 'nyathā ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “เมื่อย้อนกลับไปพิจารณาเรื่องใดซ้ำแล้วซ้ำเล่า ความสงสัยย่อมดำรงอยู่ไม่ขาด. สิ่งที่คิดไว้แบบหนึ่ง ครั้นแจ่มชัดแล้วกลับกลายเป็นอีกแบบหนึ่ง.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Persistent reconsideration without firm grounds breeds continuing doubt; and human judgment often misreads situations—what is assumed to be one way may later prove to be quite different.
The narrator Vaiśampāyana offers a reflective observation about uncertainty and mistaken inference, framing the unfolding events as situations where appearances can mislead and clarity may reverse earlier assumptions.