Shloka 24
कृपकर्णसंवादः
Kṛpa’s Counsel to Karṇa on Deśa-Kāla and Coordinated Strategy
वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर विराटपुत्र उत्तरने निकट जाकर अर्जुनके चरणोंमें प्रणाम किया और बोला--“मेरा नाम भूमिंजय तथा उत्तर भी है ।। दिष्ट्या त्वां पार्थ पश्यामि स्वागतं ते धनंजय । लोहिताक्ष महाबाहो नागराजकरोपम,“कुन्तीनन्दन! मेरा सौभाग्य है कि मुझे आपका दर्शन मिला। धनंजय! आपका स्वागत है। महाबाहो! आपके नेत्र लाल हैं और बाहुदण्ड गजराजके शुण्डको लज्जित कर रहे हैं
vaiśampāyana uvāca—janamejaya! tad-anantaraṁ virāṭa-putra uttaraḥ nikaṭaṁ gatvā arjunasya caraṇayoḥ praṇamya uvāca—“mama nāma bhūmiñjaya tathā uttara iti. diṣṭyā tvāṁ pārtha paśyāmi; svāgataṁ te dhanañjaya. lohitākṣa mahābāho nāgarāja-karopama.”
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “โอ้ชนเมชยะ! ครั้นแล้วอุตตระ โอรสแห่งวิราฏะ เข้าไปหาอรชุน กราบแทบเท้าแล้วกล่าวว่า ‘ข้าชื่อ ภูมิมชัย และมีนามว่า อุตตระ ด้วย ด้วยบุญวาสนา ข้าได้เห็นท่าน โอ้ปารถะ; ขอต้อนรับท่าน โอ้ธนัญชัย ผู้มีกรยาวใหญ่ ดวงตาแดงเรื่อ และวงแขนดุจงวงแห่งจอมคชสาร’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds dharmic etiquette: a younger prince approaches a superior warrior with humility, bows at his feet, and offers respectful welcome. It models how honor and self-restraint should accompany power and status.
After the preceding events, Virāṭa’s son Uttara comes close to Arjuna, pays obeisance, identifies himself by name (Bhūmiñjaya/Uttara), and praises Arjuna with epithets and vivid imagery, formally welcoming him.