Shloka 20
उत्तरो भयविषण्णः — बृहन्नडेन धैर्योपदेशः
Uttara’s Panic and Bṛhannadā’s Stabilizing Counsel
उत्तर उवाच सैरन्ध्रि जानासि तथा युवानं नपुंसको नैव भवेद् यथासौ । अहं न शकनोमि बृहन्नलां शुभे वक्तुं स्वयं यच्छ हयान् ममेति वै,उत्तरने कहा--सैरन्ध्री! वह युवक ऐसे गुणोंसे विभूषित है कि वह नपुंसक नहीं हो सकता; इन बातोंको तुम अच्छी तरह जानती हो; [अतः तुम उससे कह दो, तो ठीक है।] शुभे! मैं स्वयं बृहन्नलासे नहीं कह सकता कि तुम मेरे घोड़ोंकी रास सँभालो
uttara uvāca—sairandhri jānāsi tathā yuvānaṃ napuṃsako naiva bhaved yathāsau | ahaṃ na śaknomi bṛhannalāṃ śubhe vaktuṃ svayaṃ yaccha hayān mameti vai ||
อุตตระกล่าวว่า “โอ้ ไสรันธรี เจ้าย่อมรู้ดีว่า ชายหนุ่มผู้นี้ประกอบด้วยคุณลักษณะเช่นนั้น ย่อมไม่อาจเป็นขันทีได้เลย เพราะฉะนั้น หากเจ้าเป็นผู้บอกเขา ก็จะเหมาะสมกว่า โอ้สตรีผู้เป็นมงคล เราเองไม่อาจกล่าวแก่พฤหันนลาได้ว่า ‘จงรับหน้าที่คุมม้าของเรา’”
उत्तर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how social labels and appearances can conflict with perceived virtue and capability; it also shows the role of propriety and hesitation in speech—Uttara senses Bṛhannalā’s true prowess yet feels constrained by etiquette and embarrassment, delegating the request through Sairandhrī.
Prince Uttara, preparing for the impending encounter, speaks to Sairandhrī (Draupadī in disguise). He insists that the ‘young man’ Bṛhannalā cannot really be a eunuch given his qualities, and asks Sairandhrī to convey his request that Bṛhannalā take charge of his horses, since he himself feels unable to say it directly.