Shloka 61
Virāṭa-parva Adhyāya 33 — Kuru Cattle-Raid and Matsya Mobilization (भूमिंजय-प्रेरणा)
युधिछिर उवाच मुज्च मुज्चाधमाचारं प्रमाणं यदि ते वयम् । दासभावं गतो होष विराटस्य महीपते: । अदासो गच्छ मुक्तोडसि मैवं कार्षी: कदाचन
yudhiṣṭhira uvāca
muñca muñcādhamācāraṁ pramāṇaṁ yadi te vayam |
dāsabhāvaṁ gato hy eṣa virāṭasya mahīpateḥ |
adāso gaccha mukto 'si māivaṁ kārṣīḥ kadācana ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า “ปล่อยเขา—ปล่อยคนประพฤติชั่วผู้นี้เสีย หากพวกเจ้าถือเราเป็นหลัก เขาได้ตกอยู่ในสภาพทาสของพระราชาวิราฏแล้ว (แล้วจึงกล่าวแก่เขา) บัดนี้เจ้าไม่ใช่ทาสอีกต่อไป ไปเถิด—เจ้าถูกปล่อยเป็นไทแล้ว อย่ากระทำเช่นนี้อีกเป็นอันขาด”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even when confronting wrongdoing, one should act with restraint and moral authority: punishments or reprisals should not become cruelty. Yudhiṣṭhira emphasizes release and a clear ethical warning, modeling dharma through mercy and self-control.
Yudhiṣṭhira intervenes to stop further harsh treatment of a wrongdoer/captive, declaring that the person has already undergone the humiliation of servitude under King Virāṭa. He then formally frees him and admonishes him not to repeat such misconduct.