Shloka 29
कृपवाक्यं तथा नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel and a Discourse on Statecraft
Devanagari script
त्यक्तवाक्यानृतस्तात शुभकल्याणमड़ल: । शुभार्थेप्सु: शुभमतिर्यत्र राजा युधिष्ठिर:,“तात! जहाँ राजा युधिष्छिर रहते होंगे, वहाँके लोग असत्यभाषणका त्याग करनेवाले, शुभ, कल्याण एवं मंगलसे युक्त, शुभ वस्तुओंकी प्राप्तिके इच्छुक तथा शुभमें ही मन लगानेवाले होंगे
Translation
ดูก่อนท่านผู้เป็นที่รัก! ณ ที่ซึ่งพระราชายุดิษฐิระประทับอยู่ ผู้คนจะละวาจาเท็จ เป็นผู้ประกอบด้วยศุภะ กัลยาณะ และมงคล ปรารถนาสิ่งอันเป็นมงคล และตั้งจิตอยู่ในความมงคลเท่านั้น
Word by Word
त्यक्तवाक्यhaving abandoned (false) speech
त्यक्तवाक्य:
Karta
TypeAdjective
Rootत्यक्त-वाक्य
FormMasculine, Nominative, Singular
अनृतःuntruthful / false (as a quality)
अनृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनृत
FormMasculine, Nominative, Singular
तातO dear one / O father
तात:
TypeNoun
Rootतात
FormMasculine, Vocative, Singular
शुभकल्याणमङ्गलःendowed with auspiciousness, welfare, and good fortune
शुभकल्याणमङ्गलः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ-कल्याण-मङ्गल
FormMasculine, Nominative, Singular
शुभार्थेप्सुःdesiring auspicious objects/goals
शुभार्थेप्सुः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ-अर्थ-ईप्सु
FormMasculine, Nominative, Singular
शुभमतिःof auspicious mind/intent
शुभमतिः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ-मति
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes