Shloka 6
द्रौपदी-भीमसेनसंवादः
Draupadī–Bhīmasena Dialogue on Suffering, Kāla, and Daiva
जब विराटनरेश प्रसन्न होकर तुम्हें हाथियोंसे लड़ाते हैं, उस समय रनिवासकी दूसरी स्त्रियाँ तो हँसती हैं और मेरा हृदय शोकसे व्याकुल हो उठता है ।। शार्टूलैर्महिषै: सिंहैरागारे योध्यसे यदा । कैकेय्या: प्रेक्षमाणायास्तदा मे कश्मलं भवेत्,जब रानी सुदेष्णा दर्शक बनकर बैठती हैं और तुम महलके आँगनमें व्याप्रों, सिंहों तथा भैंसोंसे लड़ते हो, उस समय मुझे बड़ी व्यथा होती है
śārṭūlair mahiṣaiḥ siṃhair āgāre yodhyase yadā | kaikeyyāḥ prekṣamāṇāyās tadā me kaśmalaṃ bhavet ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—เมื่อพระเจ้าวิราฏทรงยินดีให้ท่านต่อสู้กับช้าง เหล่าสตรีฝ่ายในก็หัวเราะกัน; แต่ดวงใจของข้าพเจ้ากลับปั่นป่วนด้วยความโศก และเมื่อในลานพระราชวังท่านต้องเข้าประจัญกับเสือ กระบือ และสิงห์ ขณะที่พระนางสุเทษณา (ไกเกยี) ประทับนั่งทอดพระเนตร ข้าพเจ้าก็ถูกความทุกข์และความหลงงงครอบงำ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts public amusement with private moral sensitivity: turning lethal danger into entertainment hardens the heart. True dharma includes compassion and restraint—especially in royal settings—so that strength is not displayed through needless cruelty or reckless endangerment.
In the Virāṭa court setting, the addressee is compelled to fight powerful animals within the palace precincts while the queen watches. Others laugh, but the speaker (narrator’s reported voice) feels deep distress (kaśmala), emphasizing the peril and the impropriety of such a spectacle.