Shloka 24
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
जज्वाल चाग्निमदनो दावाग्निरिव निर्दय: । त्वत्सड्र्माभिसंकल्पविवृद्धो मां दहत्ययम्,“निर्दयी कामदेव अग्निस्वरूप होकर दावानलकी भाँति मेरे हृदयरूपी वनमें जल उठा है। तुम्हारे समागमका संकल्प इसमें घीका काम करता है। इससे अत्यन्त प्रज्वलित होकर यह काम मुझे जला रहा है
jajvāla cāgnimadano dāvāgnir iva nirdayaḥ | tvatsaṅgamābhisaṅkalpa-vivṛddho māṃ dahaty ayam ||
กามเทพผู้ไร้เมตตาแปรเป็นเพลิง ลุกโชนในพงไพรแห่งดวงใจของข้าดุจไฟป่า ความตั้งใจจะได้ร่วมสังวาสกับเจ้าเป็นดั่งเนยใสที่หล่อเลี้ยงมัน; ครั้นทวีแรงแล้ว ความใคร่นี้ก็เผาผลาญข้า
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Unchecked desire is portrayed as a merciless fire: once the mind repeatedly resolves upon sense-union, that very intention becomes the fuel that intensifies suffering. The ethical implication is the need for restraint and mindful governance of saṅkalpa (deliberate intention).
The speaker describes being overwhelmed by passion: Kāma has arisen like a wildfire in the heart, and the thought of meeting the beloved acts like ghee, making the blaze stronger, so that desire ‘burns’ the person from within.