Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Tīrtha-yātrā: Prayāga-saṅgama and Gayaśiras—Rājarṣi Gaya’s Mahāyajña

धौम्येन सहिता वीरास्तथा तैर्वनवासिभि: । मार्गशीर्ष्पामतीतायां पुष्येण प्रययुस्तत:,राजेन्द्र! तदनन्तर महर्षि लोमश, द्वैपायन व्यास, देवर्षि नारद और पर्वतके चरणोंका स्पर्श करके वनवासी ब्राह्मणों, पुरोहित धौम्य और लोमश आदिके साथ वीर पाण्डव तीर्थयात्राके लिये निकले। मार्गशीर्षकी पूर्णिमा व्यतीत होनेपर जब पुष्य नक्षत्र आया तब उसी नक्षत्रमें उन्होंने यात्रा प्रारम्भ की

dhaumyena sahitā vīrās tathā tair vanavāsibhiḥ | mārgaśīrṣam atītāyāṃ puṣyeṇa prayayus tataḥ, rājendra |

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—ข้าแต่พระราชาผู้ประเสริฐ ครั้นเมื่อวันเพ็ญเดือนมารคศีรษะล่วงไปแล้ว และนักษัตรปุษยะมาถึง เหล่าปาณฑพผู้กล้าหาญก็ออกเดินทางไปจาริกยังทิรถะทั้งหลาย โดยมีพราหมณ์ผู้อยู่ป่าและปุโรหิตธาวมยะร่วมทางด้วย ครั้นได้สัมผัสพระบาทและนอบน้อมต่อมหาฤๅษิโลมศะ ทไวปายนะวยาสะ เทวฤๅษินารท และปรวตแล้ว จึงเริ่มยาตราในกาลอันเป็นมงคล ตามครรลองแห่งธรรมและพิธีอันศักดิ์สิทธิ์

धौम्येनwith/by Dhaumya
धौम्येन:
Karana
TypeNoun
Rootधौम्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
सहिताaccompanied (together)
सहिता:
Karta
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Plural
वीराःthe heroes
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाand/also; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
तैःwith those
तैः:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
वनवासिभिःwith the forest-dwellers
वनवासिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootवनवासिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
मार्गशीर्षम्Mārgaśīrṣa (month)
मार्गशीर्षम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष
FormMasculine, Accusative, Singular
अतीतायाम्when (it) had passed
अतीतायाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअतीत
FormFeminine, Locative, Singular
पुष्येणwith/under (the asterism) Puṣya
पुष्येण:
Karana
TypeNoun
Rootपुष्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रययुःthey set out/went forth
प्रययुः:
TypeVerb
Rootप्र-या
FormPerfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
ततःthen; thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
D
Dhaumya
F
forest-dwelling Brahmins (vanavāsins)
M
Mārgaśīrṣa (month)
P
Puṣya (nakṣatra)