Shloka 25
Tīrtha-yātrā: Prayāga-saṅgama and Gayaśiras—Rājarṣi Gaya’s Mahāyajña
लोमशस्योपसंगृहा[ पादौ द्वैपायनस्य च । नारदस्य च राजेन्द्र देवर्षे: पर्वतस्य च,राजेन्द्र! तदनन्तर महर्षि लोमश, द्वैपायन व्यास, देवर्षि नारद और पर्वतके चरणोंका स्पर्श करके वनवासी ब्राह्मणों, पुरोहित धौम्य और लोमश आदिके साथ वीर पाण्डव तीर्थयात्राके लिये निकले। मार्गशीर्षकी पूर्णिमा व्यतीत होनेपर जब पुष्य नक्षत्र आया तब उसी नक्षत्रमें उन्होंने यात्रा प्रारम्भ की
lomaśasyopasaṅgṛhya pādau dvaipāyanasya ca | nāradasya ca rājendra devarṣeḥ parvatasya ca ||
ข้าแต่ราชัน! ครั้นแล้วเหล่าปาณฑพได้สัมผัสพระบาทของฤๅษีโลมศะ แห่งทไวปายนวยาสะ และของเทวฤๅษีนารทกับเทวฤๅษีปรวตด้วยความเคารพ แล้วจึงออกเดินทางไปยังทิรถะทั้งหลาย พร้อมด้วยพราหมณ์ผู้พำนักในป่า ปุโรหิตธาวมยะ และโลมศะกับคณะอื่น ๆ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma through humility and proper conduct: honoring great sages by touching their feet, seeking guidance before major undertakings, and beginning important journeys at an auspicious time—showing that ethical action is strengthened by reverence, counsel, and disciplined timing.
After paying respects to Lomaśa, Vyāsa, Nārada, and Parvata, the Pāṇḍavas depart for a tīrtha-pilgrimage, accompanied by Dhaumya and other brāhmaṇas. They commence the journey when the Puṣya nakṣatra arrives after the Mārgaśīrṣa full moon.