Shloka 12
Adhyāya 8 — Vidura’s Return and the Kaurava Counsel (Āraṇyaka-parva)
कथं वा मन्यते भीष्मो द्रोणो5थ विदुरो5पि वा। भवान् वात्र क्षमं कार्य पुरा वोडर्थोडभिवर्धते,किंतु महाराज! जन्मके समय किसी वस्तुका जैसा स्वभाव बन जाता है वह दूर नहीं होता। भले ही वह वस्तु अमृत ही क्यों न हो? यह बात मेरे सुननेमें आयी है। अथवा इस विषयमें भीष्म, द्रोण, विदुर या तुम्हारी क्या सम्मति है? यहाँ जो उचित हो, वह कार्य पहले करना चाहिये, उसीसे तुम्हारे प्रयोजनकी सिद्धि हो सकती है
kathaṃ vā manyate bhīṣmo droṇo ’tha viduro ’pi vā | bhavān vātra kṣamaṃ kāryaṃ purā vo ’rtho ’bhivardhate ||
วยาสะกล่าวว่า “ถ้าเช่นนั้น ความเห็นของภีษมะเป็นอย่างไร หรือของโทรณะ หรือของวิทุระด้วย? แล้วดุลยพินิจของท่านเองในเรื่องนี้เป็นเช่นไร? ในกรณีนี้ ควรกระทำสิ่งที่เหมาะสมแท้จริงก่อน; ด้วยสิ่งนั้นเอง เป้าประสงค์ของท่านจักก้าวหน้าได้ดีที่สุด”
व्यास उवाच
Educational Q&A
Before acting, seek sound counsel and choose what is truly appropriate (kṣamaṃ kāryam). Rightly ordered action—doing the fitting thing first—best advances one’s legitimate aims (artha).
Vyāsa frames a decision as one requiring deliberation and authoritative guidance, invoking the opinions of Bhīṣma, Droṇa, and Vidura, and urging the listener to undertake the most fitting course first so that the intended objective may prosper.