Previous Verse
Next Verse

Shloka 88

नलस्य बाहुकत्वेन ऋतुपर्णनगरप्रवेशः

Nala as Bāhuka enters Ṛtuparṇa’s city

यत्कृते5हमिदं ब्रह्मन्‌ प्रपन्ना भूशदारुणम्‌ । वन॑ प्रतिभयं घोरं शार्टूलमृूगसेवितम्‌,“भगवन्‌! क्या आपके इस रमणीय तपोवनमें निषधनरेश नल आये थे? ब्रह्मन! जिनके लिये मैं व्याप्र, सिंह आदि पशुओंसे सेवित अत्यन्त दारुण, भयंकर, घोर वनमें आयी हूँ

Bṛhadaśva uvāca: yatkṛte ’ham idaṃ brahman prapannā bhūśa-dāruṇam | vanaṃ pratibhayaṃ ghoraṃ śārdūla-mṛga-sevitam ||

โอ พราหมณ์! เพื่อผู้ใดเล่าข้าจึงมาถึงพงไพรอันโหดร้ายยิ่ง น่าสะพรึงกลัว มืดทึบ และเป็นที่สัญจรของเสือกับสัตว์ป่านานา?

यत्for whom/for which
यत्:
Sampradana
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Genitive, Singular
कृतेfor the sake (of)
कृते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकृत
FormNeuter, Locative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormCommon, Nominative, Singular
इदम्this
इदम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin (sage)!
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रपन्नाhaving resorted to / having come to
प्रपन्ना:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-√पद्
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle), used actively
भूशदारुणम्very dreadful (lit. earth/ground-dreadful)
भूशदारुणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूश-दारुण
FormNeuter, Accusative, Singular
वनम्forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिभयम्full of fear / terrifying
प्रतिभयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रतिभय
FormNeuter, Accusative, Singular
घोरम्terrible, dreadful
घोरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Accusative, Singular
शार्दूलमृगसेवितम्frequented by tigers and deer/wild beasts
शार्दूलमृगसेवितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशार्दूल-मृग-सेवित
FormNeuter, Accusative, Singular, क्त (past passive participle)

बृहृदश्च उवाच

बृहदश्व (Bṛhadaśva)
ब्रह्मन् (a Brahmin/sage, addressee)
वन (forest)
शार्दूल (tiger)
मृग (wild beasts)