Shloka 17
दमयन्तीस्वयंवरः — देववेषधारणं, सत्यप्रार्थना, नलवरणम्
Damayantī’s Svayaṃvara: Divine Disguises, Truth-Vow, and Choosing Nala
बृहदश्च उवाच नारदस्य वच: श्रुत्वा पप्रच्छ बलवृत्रहा । धर्मज्ञा: पृथिवीपालास्त्यक्तजीवितयोधिन:,बृहदश्व कहते हैं--राजन्! नारदकी बात सुनकर बल और वृत्रासुरका वध करनेवाले इन्द्रने उनसे पूछा--“मुने! जो धर्मज्ञ भूपाल अपने प्राणोंका मोह छोड़कर युद्ध करते हैं और पीठ न दिखाकर लड़ते समय किसी श'स्त्रके आघातसे मृत्युको प्राप्त होते हैं, उनके लिये हमारा यह स्वर्गलोक अक्षय हो जाता है और मेरी ही तरह उन्हें भी यह मनोवांछित भोग प्रदान करता है
bṛhadaśva uvāca nāradasya vacaḥ śrutvā papraccha balavṛtrahā | dharmajñāḥ pṛthivīpālās tyaktajīvitayodhinaḥ |
พราหมณ์บฤหทัศวะกล่าวว่า ครั้นได้ฟังถ้อยคำของนารทแล้ว อินทร์ผู้ทรงพละ ผู้พิฆาตวฤตร ก็ถามเขาว่า “ดูก่อนมุนี! กษัตริย์ผู้รู้ธรรมทั้งหลาย ผู้สละความยึดติดในชีวิต ออกรบโดยไม่หันหลังหนี และสิ้นชีพด้วยคมศัสตราในสนามรบ—สำหรับเขาแล้ว สวรรค์โลกนี้เป็นผลตอบแทนอันไม่สิ้นสูญ และประทานเสวยสุขตามปรารถนา ดุจเดียวกับที่ข้าได้รับ”
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
The verse frames a kṣatriya ethical ideal: rulers who understand dharma and fight without cowardice—free from clinging to life—are portrayed as worthy of an enduring heavenly reward. Courage and duty, not mere violence, are emphasized as the moral basis for the afterlife fruit.
Bṛhadaśva narrates that Indra, after hearing Nārada’s statement, asks him a question concerning the fate of dharma-knowing kings who die in battle without turning their backs—setting up a discussion on the spiritual consequence of heroic death.