Previous Verse
Next Verse

Shloka 40

Lokapāla-samāgamaḥ—Arjuna Receives Astras from the World-Guardians

Book 3, Chapter 42

ऐरावतं चतुर्दन्तं कैलासमिव शृद्धिणम्‌ । स सिद्धमार्गमाक्रम्य कुरुपाण्डवसत्तम:,तदनन्तर अर्जुनने स्वर्गद्वारपर खड़े हुए सुन्दर विजयी गजराज ऐरावतको देखा, जिसके चार दाँत बाहर निकले हुए थे। वह ऐसा जान पड़ता था, मानो अनेक शिखरोंसे सुशोभित कैलास पर्वत हो। कुरु-पाण्डव-शिरोमणि अर्जुन सिद्धोंके मार्गपर आकर वैसे ही शोभा पाने लगे, जैसे पूर्वकालमें भूपालशिरोमणि मान्धाता सुशोभित होते थे। कमलनयन अर्जुनने उन पुण्यात्मा राजाओंके लोकोंमें भ्रमण किया

airāvataṁ caturdantaṁ kailāsam iva śṛṅgiṇam | sa siddhamārgam ākramya kuru-pāṇḍava-sattamaḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—อรชุนผู้เลิศในหมู่กุรุและปาณฑพ ได้เห็นไอราวตะผู้มีงาสี่งา สูงตระหง่านดุจเขาไกรลาสที่ประดับด้วยยอดน้อยใหญ่; แล้วเขาก็ก้าวขึ้นสู่หนทางที่เหล่าสิทธะสัญจร

ऐरावतम्Airavata (Indra’s elephant)
ऐरावतम्:
Karma
TypeNoun
Rootऐरावत
FormMasculine, Accusative, Singular
चतुर्दन्तम्four-tusked
चतुर्दन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचतुर्दन्त
FormMasculine, Accusative, Singular
कैलासम्Mount Kailasa
कैलासम्:
Karma
TypeNoun
Rootकैलास
FormMasculine, Accusative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
शृङ्गिणम्peaked; having peaks/tusks (horned)
शृङ्गिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशृङ्गिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
सिद्धमार्गम्the path of the Siddhas
सिद्धमार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootसिद्धमार्ग
FormMasculine, Accusative, Singular
आक्रम्यhaving approached/stepped onto
आक्रम्य:
TypeVerb
Rootआ-क्रम्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
कुरुपाण्डवसत्तमःthe best of the Kurus and Pandavas (Arjuna)
कुरुपाण्डवसत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootकुरुपाण्डवसत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
A
Airāvata
M
Mount Kailāsa
S
Siddhas
M
Māndhātṛ