Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Lokapāla-samāgamaḥ—Arjuna Receives Astras from the World-Guardians

Book 3, Chapter 42

स तेनादित्यरूपेण दिव्येनाद्भुतकर्मणा,परम बुद्धिमान्‌ कुरुनन्दन अर्जुन बड़े प्रसन्न होकर उस अद्भुत चालसे चलनेवाले सूर्यस्वरूप दिव्य रथके द्वारा ऊपरकी ओर जाने लगे। धीरे-धीरे धर्मात्मा मनुष्योंके दृष्टिपथसे दूर हो गये

sa tenādityarūpeṇa divyenādbhuta-karmaṇā | parama-buddhimān kurunandana arjunaḥ praharṣitaḥ san tena adbhuta-gatyā sūrya-svarūpeṇa divyena rathena ūrdhvaṃ jagāma | śanaiḥ śanaiḥ dharmātmā manuṣyāṇāṃ dṛṣṭi-pathāt dūraṃ jagāma ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า “แล้วอรชุน กุรุนันทนะผู้เปี่ยมปัญญาและยินดีนัก ได้ออกเดินทางขึ้นสู่เบื้องบนด้วยราชรถทิพย์อันมีรูปดุจสุริยัน เคลื่อนไหวและสำแดงฤทธิ์อัศจรรย์ ครั้นค่อย ๆ สูงขึ้น วีรบุรุษผู้ทรงธรรมก็ค่อย ๆ พ้นจากสายตาของมนุษย์ทั้งหลาย”

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
तेनby that
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
आदित्य-रूपेणby (a) sun-form
आदित्य-रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootआदित्यरूप
FormNeuter, Instrumental, Singular
दिव्येनby the divine (one)
दिव्येन:
Karana
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अद्भुत-कर्मणाby (one) of wondrous deeds
अद्भुत-कर्मणा:
Karana
TypeAdjective
Rootअद्भुतकर्मन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
परम्exceedingly/very
परम्:
TypeIndeclinable
Rootपरम्
बुद्धिमान्intelligent
बुद्धिमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootबुद्धिमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
कुरु-नन्दनO delight of the Kurus
कुरु-नन्दन:
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
अर्जुनO Arjuna
अर्जुन:
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
K
Kuru lineage (Kuru-nandana epithet)
D
Divine chariot (ratha)
S
Sun (Āditya / sūrya-svarūpa)

Educational Q&A

The verse underscores that steadfast righteousness (dharmātmā) and disciplined excellence are portrayed as drawing divine support; the hero’s upward journey symbolizes the moral and spiritual elevation that follows from living in alignment with dharma.

Vaiśampāyana narrates Arjuna’s departure in a celestial, sun-radiant chariot. Moving upward with wondrous speed, Arjuna gradually disappears from human view, indicating his transition from the human sphere toward a divine or higher realm.