Shloka 6
Yudhiṣṭhira’s Reproof and Vow-Logic: On Dice-Deception, Exile Terms, and the Governance of Anger
Adhyāya 35
शरीरिणां हि मरणं शरीरे नित्यमाश्रितम् । प्रागेव मरणात् तस्माद् राज्यायैव घटामहे,देहधारीकी मृत्यु सदा उसके शरीरमें ही निवास करती है, अतः मृत्युके पहले ही हमें राज्य-प्राप्तिके लिये चेष्टा करनी चाहिये
śarīriṇāṃ hi maraṇaṃ śarīre nityam āśritam | prāg eva maraṇāt tasmād rājyāyaiva ghaṭāmahe ||
สำหรับผู้มีร่างกาย ความตายย่อมสถิตอยู่ในกายนี้เสมอ; เพราะฉะนั้น ก่อนที่ความตายจะครอบงำ เราพึงเพียรพยายาม—เพียรเพื่อการได้มาซึ่งราชอาณาจักรเท่านั้น.
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
Death is inseparable from embodied life; recognizing life’s uncertainty, one should act decisively in accordance with one’s duty—here, Bhīma frames it as urgent effort toward rightful kingship rather than delay or resignation.
In the forest-exile context of the Vana Parva, Bhīma speaks forcefully to encourage action: since death can come at any time, the Pāṇḍavas should not remain passive but should exert themselves to regain their kingdom.