Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

अरणीसहितं मन्थं ब्राह्मणस्य तपस्विन: । मृगस्य घर्षमाणस्य विषाणे समसज्जत,एक तपस्वी ब्राह्मणका (रस्सीमें बँधा) अरणीसहित मन्थनकाष्ठ एक वृक्षमें रंगा था; वहीं एक मृग आकर उस वृक्षसे अपना शरीर रगड़ने लगा। उस समय वे दोनों काष्ठ उस मृगके सींगमें अटक गये

araṇīsahitaṃ manthaṃ brāhmaṇasya tapasvinaḥ | mṛgasya gharṣamāṇasya viṣāṇe samasajjata ||

ไม้กวนไฟพร้อมอรณี (ชุดสว่านไฟ) ของพราหมณ์ผู้บำเพ็ญตบะ ซึ่งผูกไว้กับต้นไม้ ถูกกวางตัวหนึ่งมาเกาตัวกับต้นไม้นั้นจนไม้ศักดิ์สิทธิ์ทั้งสองไปติดคาอยู่ที่เขาของมัน

अरणीwith the fire-stick (arani)
अरणी:
Karana
TypeNoun
Rootअरणी
FormFeminine, Instrumental, Singular
सहितम्accompanied/along with
सहितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसहित
FormNeuter, Accusative, Singular
मन्थम्churning-stick (fire-drill)
मन्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootमन्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्राह्मणस्यof the Brahmin
ब्राह्मणस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Singular
तपस्विनःof the ascetic
तपस्विनः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतपस्विन्
FormMasculine, Genitive, Singular
मृगस्यof the deer
मृगस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootमृग
FormMasculine, Genitive, Singular
घर्षमाणस्यwhile rubbing (itself)
घर्षमाणस्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootघृष्
FormMasculine, Genitive, Singular, Present participle (शतृ), Parasmaipada
विषाणेon/in the horn
विषाणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootविषाण
FormNeuter, Locative, Singular
समसज्जतgot stuck/was caught
समसज्जत:
TypeVerb
Rootसम्+सञ्ज्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
brāhmaṇa (ascetic)
M
mṛga (deer)
A
araṇī (fire-drill set)
M
mantha (churning-stick/fire-churn implement)
V
viṣāṇa (antlers/horns)

Educational Q&A

Even unintended actions can create entanglement and harm; dharma requires attentiveness and restraint so that one’s sacred duties and possessions do not become causes of suffering for other beings.

An ascetic brāhmaṇa’s fire-making implements (araṇi and mantha) become caught in a deer’s antlers while the deer rubs itself, initiating a situation that will demand a dharmic response.