Shloka 89
वृद्धयोरन्धयोर्दृष्टिस्त्वयि वंश: प्रतिष्ठित: । त्वयि पिण्डश्न कीर्तिश्व संतानं चावयोरिति,“हम दोनों बूढ़े और अंधे हैं। तुम्हीं हमारी दृष्टि हो तथा तुम्हींपर हमारा वंश प्रतिष्ठित है। हम दोनोंका पिण्ड, कीर्ति और कुलपरम्परा सब कुछ तुमपर ही अवलम्बित है”
vṛddhayor andhayor dṛṣṭis tvayi vaṁśaḥ pratiṣṭhitaḥ | tvayi piṇḍaś ca kīrtiś ca santānaṁ cāvayor iti ||
“เราทั้งสองชราและมืดบอด; เจ้านั่นแลคือสายตาของเรา. วงศ์ตระกูลของเราตั้งมั่นอยู่ที่เจ้า. พิณฑะบูชา เกียรติยศ และการสืบสันตติวงศ์ของเรา ล้วนพึ่งพาเจ้า”
यम उवाच
Educational Q&A
The verse underscores filial responsibility: when elders are helpless, the child becomes their ‘sight’ and support, bearing the duty of sustaining family continuity—materially, socially (kīrti), and ritually (piṇḍa).
Yama voices the dependence of two aged, blind elders upon a single person, emphasizing that their lineage, ancestral rites, reputation, and progeny-resting continuity are all entrusted to him.