Previous Verse
Next Verse

Shloka 103

Pṛthā’s Atithi-Sevā and the Gift of the Deva-Āhvāna Mantra (पृथायाः अतिथिसेवा तथा देवाह्वानमन्त्रप्रदानम्)

दोर्भ्यामादाय सुग्रीव॑ कुम्भकर्णो5हरद्‌ बलात्‌ । शालके स्पर्शसे कुम्भकर्ण कुछ सावधान हो गया। उसने सहसा गर्जना करके सुग्रीवको दोनों हाथोंसे बलपूर्वक धर दबाया और अपने साथ ले लिया

dorbhyām ādāya sugrīvam kumbhakarṇo 'harad balāt |

เมื่อถูกต้นศาลากระทบ กุมภกรรณก็เริ่มระวังตัว ครั้นแล้วเขาก็คำรามกึกก้อง ฉวยสุครีวะไว้ด้วยแขนทั้งสองอย่างสุดแรง แล้วลากพาไปกับตน

दोर्भ्याम्with (his) two arms
दोर्भ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootदोर्
FormFeminine, Instrumental, Dual
आदायhaving seized/taken hold of
आदाय:
TypeVerb
Rootआ-दा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
सुग्रीवम्Sugriva
सुग्रीवम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुग्रीव
FormMasculine, Accusative, Singular
कुम्भकर्णःKumbhakarna
कुम्भकर्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकुम्भकर्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
अहरत्carried off/abducted
अहरत्:
TypeVerb
Rootहृ
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
बलात्by force/forcibly
बलात्:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Ablative, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Sugrīva
K
Kumbhakarṇa

Educational Q&A

The verse contrasts mere physical power with dharmic restraint: strength used as coercion (balāt) becomes ethically suspect, reminding the listener that might alone does not confer righteousness.

In Mārkaṇḍeya’s narration of the Rāma-story, Kumbhakarṇa suddenly grabs Sugrīva with both arms and forcibly carries him away, marking a dangerous turn in the battle for the vānaras.