Shloka 49
Indrajit’s Binding, Restoration by Viśalyā, and Counsel Restraining Rāvaṇa (Āraṇyaka Parva 273)
जलेन समनुप्राप्ते सर्वतः पृथिवीतले । तदा चैकार्णवे तस्मिन्नेकाकाशे प्रभुश्चवरन्,“समस्त भूमण्डल सब ओरसे जलमें डूबा हुआ था। उस समय एकार्णवसे उपलक्षित एकमात्र आकाशमें पृथ्वीका पता लगानेके लिये भगवान् इस प्रकार विचर रहे थे, जैसे वर्षाकालकी रातमें जुगनू सब ओर उड़ता फिरता है। वे पृथ्वीको कहीं स्थिररूपसे स्थापित करनेके लिये उसकी खोज कर रहे थे
jalena samanuprāpte sarvataḥ pṛthivītale | tadā caikārṇave tasminn ekākāśe prabhuś caran |
ภีมเสนกล่าวว่า “เมื่อสายน้ำแผ่ซ่านปกคลุมพื้นพิภพทั่วทุกทิศ จนทุกสิ่งกลายเป็นมหาสมุทรอันไร้ขอบเขต พระผู้เป็นเจ้าจึงเสด็จดำเนินอยู่ในเวิ้งฟ้าอันเดียวดาย เสาะหาพิภพเพื่อจะทรงตั้งมันขึ้นใหม่ให้มั่นคง ณ ที่อันควร”
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
Even when the world seems overwhelmed and order collapses, the Lord is portrayed as actively restoring stability—an image of providence and the re-establishment of cosmic order (dharma) after dissolution.
Bhīma describes a primordial flood where the earth is entirely covered by water; in that vast single ocean and solitary sky, the Lord moves about seeking the earth in order to fix it again in a stable position.