Shloka 23
Yudhiṣṭhira’s Lament on Kāla and Daiva after Draupadī’s Recovery (आरण्यक पर्व, अध्याय २५७)
विदुरस्तु तदाज्ञाय सर्ववर्णानरिंदम । यथा प्रमाणतो विद्वान् पूजयामास धर्मवित्,शत्रुदमन जनमेजय! धर्मज्ञ एवं विद्वान् विदुरजीने सब मनुष्योंकी ठीक-ठीक संख्याका ज्ञान करके उन सबका यथोचित स्वागत-सत्कार किया
viduras tu tadājñāya sarvavarṇān ariṃdama | yathā pramāṇato vidvān pūjayāmāsa dharmavit | śatrudamana janamejaya dharmajña evaṃ vidvān viduro jñātvā sarvamanuṣyāṇāṃ ṭhīk-ṭhīk saṅkhyāṃ tān sarvān yathocitaṃ svāgata-satkāraṃ cakāra |
ครั้นทราบเหตุการณ์และธรรมเนียมอันควรแล้ว วิดูระผู้รอบรู้และยึดมั่นในธรรมะ ได้ตรวจนับจำนวนและฐานะของผู้คนทุกวรรณะโดยถูกต้อง; แล้ว โอ้ชนเมชัยผู้ปราบศัตรู เขาก็ต้อนรับและให้เกียรติแก่ทุกคนอย่างเหมาะสม ตามประมาณและกาลเทศะอันสมควร
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is expressed through measured, impartial conduct: a wise person recognizes people’s needs and status accurately and offers appropriate respect and hospitality to all, without neglect or excess.
Vaiśampāyana tells Janamejaya that Vidura, discerning the circumstances, determined the proper numbers and arrangements for people of all social orders and then welcomed and honored everyone suitably.