Shloka 116
Yudhiṣṭhira’s Lament on Kāla and Daiva after Draupadī’s Recovery (आरण्यक पर्व, अध्याय २५७)
मनो5भिलपियतं राज्ञस्तं क्रतु द्रष्टमर्हथ । “राजन! महामना दुःशासनने मुझे आपके पास भेजा है। जननायक महाराज दुर्योधन आपलोगोंको उस यज्ञमें बुला रहे हैं। आपलोग चलकर राजाके मनोवांछित उस यज्ञका दर्शन कीजिये'
mano 'bhilapyataṁ rājñas taṁ kratuṁ draṣṭum arhatha |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “พวกท่านจงไปเถิด และจงได้เห็นยัญพิธีที่พระราชาทรงปรารถนามาช้านาน. ข้าแต่พระราชา! ท้าวทุษศาสนะผู้ใจกว้างได้ส่งข้ามายังพระองค์. มหาราชทุรโยธนะ ผู้เป็นผู้นำแห่งปวงชน เชิญพวกท่านทั้งหลายไปยังยัญพิธีนั้น. เชิญเสด็จไปเถิด เพื่อทอดพระเนตรยัญพิธีอันเป็นที่หมายพระทัยของพระราชา.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how outwardly dharmic acts like yajñas can be intertwined with worldly motives—status, influence, and political maneuvering—so discernment is needed when responding to invitations framed as ‘righteous’ occasions.
A message is delivered urging the recipients to come and witness a king’s desired sacrifice; in context, it is presented as Duryodhana’s invitation, conveyed through Duḥśāsana, to draw others to the royal ritual gathering.