Shloka 1
मृगस्वप्नदर्शनम्
The Deer’s Dream-Appeal and the Move to Kāmyaka
हि >> आय न () हि ० त्रिचत्वारिशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: युधिष्ठिरका भीमसेनको गन्धवॉंके हाथसे कौरवोंको छुड़ानेका आदेश और इसके लिये अर्जुनकी प्रतिज्ञा युधिषछ्िर उवाच अस्मानभिगतांस्तात भयातज्छरणैषिण: । कौरवान् विषमप्राप्तान् कथं ब्रूयास्त्वमीदूशम्,युधिष्ठिर बोले--तात! ये लोग भयसे पीड़ित हो शरण लेनेकी इच्छासे हमारे पास आये हैं। इस समय कौरव भारी संकटमें पड़ गये हैं। फिर तुम ऐसी कड़वी बात कैसे बोल रहे हो?
Yudhiṣṭhira uvāca — asmān abhigatāṁs tāta bhayāt taccharaṇaiṣiṇaḥ | kauravān viṣama-prāptān kathaṁ brūyās tvam īdṛśam ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า—“น้องเอ๋ย คนเหล่านี้มาด้วยความหวาดกลัว ปรารถนาจะขอพึ่งพิงเรา บัดนี้พวกเการพตกอยู่ในภยันตรายใหญ่หลวง แล้วเจ้าจะกล่าวถ้อยคำแข็งกร้าวเช่นนั้นได้อย่างไรในยามนี้?”
युधिषछ्िर उवाच
Educational Q&A
Even adversaries, when they come seeking protection in fear, should not be met with cruel speech; dharma emphasizes restraint in words and compassion toward those in distress.
In the Gandharva-related episode of the Vana Parva, the Kauravas have fallen into danger and people approach the Pāṇḍavas seeking help; Yudhiṣṭhira rebukes harsh talk and frames the situation as one requiring protection and proper conduct.