Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Āraṇyaka Parva, Adhyāya 233 — Pandavas Mobilize; Arjuna’s Conciliation and the Onset of Combat

स्कन्ददेव! आप ब्राह्मणहितैषी, ब्रह्मात्मज, ब्रह्मवेत्ता, ब्रह्मनिष्ठ, ब्रह्मज्ञानियोंमें श्रेष्ठ, ब्राह्मणप्रिय, ब्राह्मणोंके समान व्रतधारी, ब्रह्मज्ञ तथा ब्राह्मणोंके नेता हैं

mārkaṇḍeya uvāca: skandadeva! āp brāhmaṇa-hitaiṣī, brahmātmaja, brahma-vettā, brahma-niṣṭha, brahma-jñāniṣu śreṣṭha, brāhmaṇa-priya, brāhmaṇavat vrata-dhārī, brahma-jña tathā brāhmaṇānāṃ netā asi.

มารกัณฑेयกล่าวว่า “โอ้พระสกันทเทพ! พระองค์ทรงเป็นผู้ปรารถนาดีต่อพราหมณ์—ทรงเป็นโอรสแห่งพรหมา ทรงรู้แจ้งพรหมัน ทรงมั่นคงในพรหมัน และทรงเป็นยอดแห่งผู้มีพรหมญาณ พระองค์ทรงเป็นที่รักของพราหมณ์ ทรงถือพรตดุจพราหมณ์ ทรงเป็นผู้รู้พรหมันเอง และทรงเป็นผู้นำกับผู้พิทักษ์หมู่พราหมณ์”

स्कन्ददेवO Lord Skanda
स्कन्ददेव:
Sampradana
TypeNoun
Rootस्कन्ददेव
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्राह्मणहितैषीwell-wisher of Brahmins
ब्राह्मणहितैषी:
Karta
TypeAdjective
Rootब्राह्मणहितैषिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मात्मजson of Brahmā
ब्रह्मात्मज:
Karta
TypeAdjective
Rootब्रह्मात्मज
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मवेत्ताknower of Brahman
ब्रह्मवेत्ता:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मवेतृ
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मनिष्ठsteadfast in Brahman
ब्रह्मनिष्ठ:
Karta
TypeAdjective
Rootब्रह्मनिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मज्ञानिषुamong the knowers of Brahman
ब्रह्मज्ञानिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मज्ञानिन्
FormMasculine, Locative, Plural
श्रेष्ठthe best
श्रेष्ठ:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणप्रियdear to Brahmins
ब्राह्मणप्रिय:
Karta
TypeAdjective
Rootब्राह्मणप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणैःwith/by Brahmins
ब्राह्मणैः:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Instrumental, Plural
समानequal/similar
समान:
Karta
TypeAdjective
Rootसमान
FormMasculine, Nominative, Singular
व्रतधारीobserver of vows
व्रतधारी:
Karta
TypeAdjective
Rootव्रतधारिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मज्ञknower of Brahman
ब्रह्मज्ञ:
Karta
TypeAdjective
Rootब्रह्मज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्राह्मणानाम्of Brahmins
ब्राह्मणानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Genitive, Plural
नेताleader
नेता:
Karta
TypeNoun
Rootनेतृ
FormMasculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
Karta
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya
S
Skanda (Kārttikeya)
B
Brahmā
B
Brāhmaṇas

Educational Q&A

The verse frames ideal divine leadership as grounded in brahma-jñāna (spiritual realization) and brāhmaṇa-hita (support of learning, ritual order, and ethical discipline). Authority is legitimized not merely by power but by steadfastness in truth (brahma-niṣṭhā) and protective guidance of the custodians of dharma.

Mārkaṇḍeya addresses Skanda with a formal eulogy, listing honorific epithets that establish Skanda’s spiritual pedigree (son of Brahmā), his realization (knower of Brahman), and his social-ethical role (beloved leader and benefactor of Brahmins). This praise typically functions to invoke Skanda’s attention and favor before a request, teaching, or boon.