Shloka 5
Draupadī’s Instruction on Marital Conduct and Household Discipline (चित्तग्रहण-उपदेश)
अपां गर्भो महाभागः सच्त्वभुग् यो महाद्धुत: । भूपतिर्भुवभर्ता च महत: पतिरुच्यते,“जो “आप' नामवाले सहके पुत्र हैं, जो महाभाग, सत्त्वभोक्ता, भूलोकके पालक और भुवर्लोकके स्वामी हैं, वे अद्भुत नामक महान् अग्नि बुद्धितत््वके अधिपति बताये जाते हैं!
apāṁ garbho mahābhāgaḥ sattvabhug yo mahādbhutaḥ | bhūpatir bhuvabhartā ca mahataḥ patir ucyate ||
มารกัณฑेयกล่าวว่า “ท่านถูกขานนามว่า ‘ครรภ์แห่งสายน้ำ’ (อปางครรภะ)—ผู้มีมหามงคล—ผู้เสวยแก่นแห่งสรรพชีวิต ท่านคือ ‘อัทภุตะ’ ผู้ยิ่งใหญ่ เป็นราชาและผู้พิทักษ์แผ่นดิน เป็นผู้ค้ำจุนโลกทั้งหลาย และได้รับประกาศว่าเป็นเจ้าแห่ง ‘มหัต’ อันเป็นหลักการจักรวาล”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse frames legitimate sovereignty as cosmic stewardship: the true ‘lord’ is one who sustains earth and worlds and presides over foundational principles (Mahat), implying that power is ethically justified by protection and support of life.
Mārkaṇḍeya is describing a supreme, wondrous cosmic being—identified through epithets like ‘womb of the waters’ and ‘lord of Mahat’—to explain that this figure governs and sustains the world-order, not merely ruling politically but upholding creation itself.