Shloka 8536
Adhyāya 208: Aṅgirasī-kanyāḥ
Enumeration of Aṅgiras’ daughters and attribute-names
विपाकमभिजानन्ति ते शिष्टा: शिष्टसम्मता: । जो शुभ और अशुभ कर्मोके फलसंचयसे सम्बन्ध रखनेवाले परिणामको जानते हैं, वे शिष्ट कहे गये है और शिष्ट पुरुषोंमें उनका समादर होता है
vipākam abhijānanti te śiṣṭāḥ śiṣṭa-sammatāḥ |
ผู้ใดรู้แจ้งถึงการสุกงอมแห่งกรรม (วิปากะ)—ว่ากรรมอันเป็นกุศลและอกุศลสั่งสมแล้วให้ผลอย่างไร—ผู้นั้นย่อมได้ชื่อว่า ‘ศิษฏะ’ ผู้มีวัฒนธรรม; และในหมู่ศิษฏะด้วยกัน เขาย่อมได้รับความเคารพและการยอมรับ
व्याध उवाच
Educational Q&A
A person is truly ‘śiṣṭa’ (cultured/exemplary) when they understand karma-vipāka—the way deeds, whether good or bad, mature into corresponding results. Such understanding becomes a basis for ethical restraint and right action.
In the Vana Parva’s dialogue where the hunter instructs on dharma, Vyādha defines who deserves the title ‘śiṣṭa’: those recognized by the wise because they grasp the moral causality linking actions to their outcomes.