Shloka 12
धर्मव्याधोपदेशः
Dharma-vyādha’s Instruction on Śiṣṭācāra and Dharma
नास्य वर्ष वर्षति वर्षकाले नास्य बीजं॑ रोहति काल उप्तम् | भीतं प्रपन्नं यो हि ददाति शत्रवे नत्राणं लभेत् त्राणमिच्छन् स काले,जो राजा अपनी शरणमें आये हुए भयभीत प्राणीको उसके शत्रुके हाथमें दे देता है, उसके देशमें समयपर वर्षा नहीं होती। उसके बोये हुए बीज भी समयपर नहीं उगते हैं। वह कभी संकटके समय जब अपनी रक्षा चाहता है, तब उसे कोई रक्षक नहीं मिलता
nāsya varṣa varṣati varṣakāle nāsya bījaṃ rohati kāla uptam | bhītaṃ prapannaṃ yo hi dadāti śatrave na trāṇaṃ labhet trāṇam icchan sa kāle ||
มารกัณเทยะกล่าวว่า “สำหรับพระราชาผู้มอบผู้หวาดกลัวซึ่งมาขอพึ่งพิงให้ตกอยู่ในอำนาจของศัตรู ฝนย่อมไม่ตกต้องตามฤดูกาล และเมล็ดพันธุ์ที่หว่านถูกกาลก็ไม่งอกงาม ครั้นเมื่อพระองค์เองปรารถนาความคุ้มครองในยามคับขัน ก็ย่อมไม่พบผู้คุ้มครองเลย”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
A ruler must protect the frightened who seek refuge; betraying a suppliant to an enemy violates rājadharma and results in social and cosmic disorder—symbolized by failed rains, failed crops, and the ruler’s own loss of protection in crisis.
Mārkaṇḍeya states a moral-legal principle for kings: if a king delivers a terrified refugee into an enemy’s hands, nature and fortune turn against his realm (no timely rain, no sprouting of seed), and when danger comes to him, he will not find anyone to save him.