Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Kailāsa-darśana, Badarī-vāsa, and Sarasvatī–Dvaitavana Transition (कैलासदर्शन–बदरीवास–सरस्वतीद्वैतवनगमनम्)

उवाह मां ततः शीघ्र हिरण्यपुरमन्तिकात्‌ रथेन तेन दिव्येन हरियुक्तेन मातलि:,मेरे ऐसा कहनेपर मातलिने घोड़ोंसे युक्त उस दिव्य रथके द्वारा मुझे शीघ्र ही हिरण्यपुरके निकट पहुँचा दिया

uvāha māṁ tataḥ śīghraṁ hiraṇyapuram antikāt rathena tena divyena hariyuktena mātaliḥ

ครั้นข้ากล่าวดังนั้น มาตลีก็พาข้าไปโดยเร็วด้วยรถทิพย์เทียมม้า จนถึงใกล้หิรัณยปุระ

उवाहcarried, conveyed
उवाह:
TypeVerb
Rootवह्
FormPerfect (Liṭ), 3, Singular, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Accusative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र
हिरण्यपुरम्Hiraṇyapura (the golden city)
हिरण्यपुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootहिरण्यपुर
FormNeuter, Accusative, Singular
अन्तिकात्from near (the vicinity)
अन्तिकात्:
Apadana
TypeNoun
Rootअन्तिक
FormNeuter, Ablative, Singular
रथेनby/with a chariot
रथेन:
Karana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Instrumental, Singular
तेनby that
तेन:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Instrumental, Singular
दिव्येनdivine
दिव्येन:
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
हरियुक्तेनyoked with horses
हरियुक्तेन:
TypeAdjective
Rootहरियुक्त
FormMasculine, Instrumental, Singular
मातलिःMātali (Indra's charioteer)
मातलिः:
Karta
TypeNoun
Rootमातलि
FormMasculine, Nominative, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
M
Mātali
H
Hiraṇyapura
D
divine chariot (ratha)
H
horses (hari)

Educational Q&A

The verse highlights prompt, faithful execution of duty: when a righteous objective is set, capable assistance (here, Mātali and the divine chariot) should be employed without delay, reflecting disciplined service aligned with dharma.

After Arjuna speaks, Mātali—Indra’s charioteer—swiftly transports him in a celestial, horse-drawn chariot to the vicinity of Hiraṇyapura, advancing the next stage of Arjuna’s undertaking.