Next Verse

Shloka 1

निवातकवचैः सह अर्जुनस्य रथयुद्धम्

Arjuna’s chariot engagement with the Nivātakavacas

(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ६ “लोक मिलाकर १४३ लोक हैं) _<- #<ज ()) अपन हा षट्षष्ट्यधिकशततमोड ध्याय: इन्द्रका पाण्डवोंके पास आना और युधिष्ठिरको सान्त्वना देकर स्वर्गको लौटना वैशम्पायन उवाच ततो रजन्यां व्युष्टायां धर्मराजं युधिष्ठिरम्‌ । भ्रातृभि: सहित: सर्वैरवन्द्त धनंजय:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर रात बीतनेपर प्रात:काल उठकर समस्त भाइयोंसहित अर्जुनने धर्मराज युधिष्ठिरको प्रणाम किया

Vaiśampāyana uvāca | tato rajanyāṁ vyuṣṭāyāṁ dharmarājaṁ yudhiṣṭhiram | bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvair avandata dhanañjayaḥ ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า ครั้นราตรีล่วงไปและรุ่งอรุณมาถึง ธนัญชยะ (อรชุน) พร้อมด้วยพี่น้องทั้งปวง ได้ก้มกราบถวายความเคารพแด่ธรรมราชยุธิษฐิระ

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
रजन्याम्in the night
रजन्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरजनी
FormFeminine, Locative, Singular
व्युष्टायाम्when (it) had dawned/ended
व्युष्टायाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootव्युष्ट
FormFeminine, Locative, Singular
धर्मराजम्Dharmarāja
धर्मराजम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Accusative, Singular
युधिष्ठिरम्Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिरम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Accusative, Singular
भ्रातृभिःwith (his) brothers
भ्रातृभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहितःaccompanied (by)
सहितः:
TypeAdjective
Rootसहित
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वैःby all (of them)
सर्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Instrumental, Plural
अवन्दत्saluted/bowed to
अवन्दत्:
TypeVerb
Rootवन्द्
FormImperfect, Third, Singular
धनंजयःDhanañjaya (Arjuna)
धनंजयः:
Karta
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira (Dharmarāja)
A
Arjuna (Dhanañjaya)
P
Pāṇḍava brothers

Educational Q&A

Even in hardship, dharma is upheld through humility and proper regard for legitimate authority: Arjuna’s salutation to Yudhiṣṭhira models disciplined respect and reinforces social-ethical order within the family and polity.

After the night ends and morning arrives, Arjuna, together with all his brothers, approaches Yudhiṣṭhira and pays him respectful obeisance, setting a tone of unity and deference before the events of the chapter unfold.