Shloka 1
इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः
Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas
#ट्डज #लइ (9) #:5- #:+- एकषष्ट्यधिकशततमो< ध्याय: कुबेरका गन्धमादन पर्वतपर आगमन और युधिष्छिरसे उनकी भेंट वैशम्पायन उवाच श्र॒त्वा बहुविधै: शब्दैर्नाद्यमानां गिरेगुहाम् । अजातशत्रुः कौन्तेयो माद्रीपुत्रावुभावपि,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! उस समय उस पर्वतकी गुफा नाना प्रकारके शब्दोंसे प्रतिध्वनित हो रही थी। वह प्रतिध्वनि सुनकर अजातशत्रु कुन्तीकुमार युधिष्ठिर, दोनों माद्री-पुत्र नकुल-सहदेव, पुरोहित धौम्य, द्रौपदी और समस्त ब्राह्मण तथा सुहृद--ये सभी भीमसेनको न देखनेके कारण बहुत उदास हो गये
vaiśampāyana uvāca | śrutvā bahuvidhaiḥ śabdair nādyamānāṃ gireḥ guhām | ajātaśatruḥ kaunteyo mādrīputrāv ubhāv api |
ไวศัมปายนะกล่าวว่า—โอ้ชนเมชยะ! ครั้งนั้นถ้ำบนภูเขาก้องกังวานด้วยเสียงนานาประการ ครั้นได้ยินเสียงสะท้อนนั้น อชาตศัตรู ยุธิษฐิระโอรสกุนตี พร้อมด้วยโอรสมาทรีทั้งสองคือ นกุลและสหเทวะ ตลอดจนพราหมณ์ปุโรหิตเธามยะ เทวีเทราปที และหมู่พราหมณ์กับมิตรสหายทั้งปวง ต่างเศร้าสลดนัก เพราะมิได้เห็นภีมเสนะ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores dharmic leadership and familial duty: Yudhiṣṭhira’s moral sensitivity is shown in his immediate concern for Bhīma’s absence, reflecting that righteousness includes vigilant care for one’s dependents and companions.
In the Gandhamādana/Kubera episode, the group hears a cave on the mountain echoing with many sounds. Not seeing Bhīma among them, Yudhiṣṭhira, Nakula, Sahadeva, Dhaumya, Draupadī, and their companions become distressed and downcast.