Shloka 13
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
क्षत्रधर्मेण धर्मज्ञ तीर्त्वा गां पालयिष्यसि । तत् तु राजा वचस्तेषां प्रतिगृह्य तपस्विनाम्,“धर्मज्ञ! तुम क्षत्रियरधर्मके अनुसार इस संकटसे पार होकर सारी पृथ्वीका पालन करोगे।” राजा युधिष्ठिरने उन तपस्वी ब्राह्मणोंका यह आशीर्वाद शिरोधार्य किया और वे परंतप नरेश उन ब्राह्मणों तथा भाइयोंके साथ वहाँसे प्रस्थित हुए। घटोत्कच आदि राक्षस भी उनकी सेवाके लिये पीछे-पीछे चले। राजा युधिष्ठिर महर्षि लोमशके द्वारा सर्वथा सुरक्षित थे
kṣatradharmeṇa dharmajña tīrtvā gāṃ pālayiṣyasi | tat tu rājā vacas teṣāṃ pratigṛhya tapasvinām ||
“โอ้ผู้รู้ธรรม ด้วยธรรมแห่งกษัตริย์ เจ้าจักข้ามพ้นวิกฤตนี้ แล้วจักอภิบาลแผ่นดิน” พระเจ้ายุธิษฐิระทรงรับถ้อยคำของดาบสพราหมณ์เหล่านั้นเป็นพรอันประเสริฐ แล้วพระราชาผู้เผาผลาญศัตรูก็เสด็จออกจากที่นั้นพร้อมพราหมณ์ฤๅษีและพระอนุชา ทั้งพวกยักษ์รากษส เช่น ฆโฏตกจะ ก็ตามเสด็จอยู่เบื้องหลังเพื่อรับใช้ และด้วยการชี้นำของมหาฤๅษีโลมศะ ยุธิษฐิระจึงทรงปลอดภัยโดยสิ้นเชิง
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse affirms that steadfastness in one’s svadharma—here, kṣatriya-dharma—enables one to overcome adversity and become fit to protect society; righteous governance is presented as the ethical outcome of enduring hardship with duty and restraint.
Ascetic brāhmaṇas bless Yudhiṣṭhira, predicting he will surmount the crisis and rule the earth; he respectfully accepts their words and departs with his brothers, accompanied by serving rākṣasas like Ghaṭotkaca, while being kept safe under the guidance of the sage Lomaśa.