Shloka 5
Bhīma–Hanūmān Dialogue on Yugas (युगवर्णनम्)
हनूमानुवाच वानरोऊहं न ते मार्ग प्रदास्यामि यथेप्सितम् | साधु गच्छ निवर्तस्व मा त्वं प्राप्स्यसि वैशसम्,हनुमानजी बोले--भैया! मैं वानर हूँ। तुम्हें तुम्हारी इच्छाके अनुसार मार्ग नहीं दूँगा। अच्छा तो यह होगा कि तुम यहींसे लौट जाओ, नहीं तो तुम्हारे प्राण संकटमें पड़ जायँगे
hanūmān uvāca | vānaro ’haṃ na te mārgaṃ pradāsyāmi yathepsitam | sādhu gaccha nivartasva mā tvaṃ prāpsyasi vaiśasam ||
หนุมานกล่าวว่า “น้องเอ๋ย เราเป็นวานร จะไม่ยอมเปิดทางให้ตามใจเจ้าปรารถนา ดีที่สุดจงกลับเสียแต่ตรงนี้ อย่าดื้อดึง มิฉะนั้นเจ้าจะประสบหายนะ”
भीम उवाच
Educational Q&A
Power should be guided by restraint and discernment. Hanuman’s refusal and warning emphasize that desire-driven forcefulness can lead to ruin; the ethical choice is to withdraw when a path is improper or dangerous.
During the Pandavas’ forest exile, Bhima encounters Hanuman blocking the way. Hanuman identifies himself as a vanara and denies Bhima the passage he wants, advising him to turn back to avoid a disastrous outcome.