Shloka 2
Dhanañjaya-viraha-śoka and the Resolve to Enter Gandhamādana (धनंजय-विरह-शोकः गन्धमादन-प्रवेश-संकल्पश्च)
दुर्बला: क्लेशिता: स्मेति यद् ब्रुवामेतरेतरम् । अशक्येडपि व्रजामो यद् धनंजयदिदृक्षया,यद्यपि हमलोग दुर्बल हैं, क्लेशमें पड़े हुए हैं, तथापि जो एक-दूसरेसे उत्साहपूर्वक बातें करते हैं और जहाँ जाना सम्भव नहीं उस मार्गपर भी आगे बढ़ते जा रहे हैं, उसमें एक ही कारण है, हम सबके हृदयमें अर्जुनको देखनेके लिये प्रबल उत्कण्ठा है
Yudhiṣṭhira uvāca: durbalāḥ kleśitāḥ sma iti yad bruvāma etaretaram | aśakye 'pi vrajāmo yad dhanañjaya-didṛkṣayā ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า—“แม้เราจะอ่อนแรงและถูกความทุกข์บีบคั้น เราก็ยังกล่าวถ้อยคำปลุกใจแก่กันและกัน; และแม้หนทางจะดูเป็นไปไม่ได้ เราก็ยังคงก้าวต่อไป ด้วยความปรารถนาจะได้เห็นธนัญชัย (อรชุน). เหตุมีเพียงประการเดียว—ในดวงใจของเราทุกคนมีความใคร่เห็นอรชุนอย่างแรงกล้า.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
Even when strength is depleted and circumstances appear impossible, shared encouragement and a noble, love-filled purpose can sustain perseverance; here, fraternal devotion and hope become the moral energy that keeps one moving forward.
Yudhiṣṭhira reflects on the Pandavas’ condition—weak and suffering—yet notes that they continue onward and uplift one another. He explains that their driving motivation is an intense eagerness to see Arjuna (Dhanañjaya).