Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

यवक्रीत-वधः

The Slaying of Yavakrīta at Raibhya’s Hermitage

रुदतीं च स्नुषां दृष्टवा भार्यामार्ता परावसो: । सान्त्वयन्‌ शलक्ष्णया वाचा पर्यपृच्छद्‌ युधिष्ठिर,आकर उन्होंने देखा कि मेरी पुत्रवधू एवं परावसुकी पत्नी आर्तभावसे रो रही है। युधिष्ठिर! यह देखकर रैभ्यने मधुर वाणीद्वारा उसे सान्त्वना दी तथा रोनेका कारण पूछा। उस शुभलक्षणा बहूने यवक्रीतकी कही हुई सारी बातें श्वशुरके सामने कह सुनायीं एवं स्वयं उसने भलीभाँति सोच-विचारकर यवक्रीतकी बातें माननेसे जो अस्वीकार कर दिया था, वह सारा वृत्तान्त भी बता दिया

rudatīṁ ca snuṣāṁ dṛṣṭvā bhāryām ārtāṁ parāvasoḥ | sāntvayan ślakṣṇayā vācā paryapṛcchad yudhiṣṭhira ||

ครั้นเห็นบุตรสะใภ้ของตน—ผู้เป็นภรรยาของปราวสุ—ร่ำไห้ด้วยความทุกข์ ฤๅษีไรภยะ, โอ ยุธิษฐิระ, ก็ปลอบประโลมด้วยวาจาอ่อนโยนและไพเราะ แล้วถามถึงเหตุแห่งความโศก นางผู้มีลักษณะเป็นมงคลนั้นจึงเล่าถ้อยคำทั้งปวงที่ยวักรีตกล่าว และบอกด้วยว่าเมื่อตรึกตรองโดยรอบคอบแล้ว นางได้ปฏิเสธไม่ยอมทำตามคำของเขาอย่างไร

रुदतीम्crying, weeping
रुदतीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरुदत् (√रुद्)
FormFeminine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
स्नुषाम्daughter-in-law
स्नुषाम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्नुषा
FormFeminine, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Root√दृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Accusative, Singular
आर्ताम्distressed, afflicted
आर्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआर्त
FormFeminine, Accusative, Singular
परावसोःof Parāvasu
परावसोः:
Sambandha
TypeNoun
Rootपरावसु
FormMasculine, Genitive, Singular
सान्त्वयन्comforting
सान्त्वयन्:
Karta
TypeVerb
Root√सान्त्व्/√सान्त्वय् (caus. of √सान्त्व्)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
शलक्ष्णयाwith gentle/soft
शलक्ष्णया:
Karana
TypeAdjective
Rootशलक्ष्ण
FormFeminine, Instrumental, Singular
वाचाwith speech/words
वाचा:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Instrumental, Singular
पर्यपृच्छत्asked, inquired
पर्यपृच्छत्:
TypeVerb
Root√प्रच्छ् (with pari-)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sambodhana
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular

लोगश उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
P
Parāvasu
R
Raibhya
Y
Yavakrīta
P
Parāvasu's wife (Raibhya's daughter-in-law)

Educational Q&A

Gentle inquiry and compassionate speech are proper responses to another’s distress, and ethical discernment (thinking carefully and refusing wrongful demands) is upheld as dharmic conduct.

Raibhya sees his daughter-in-law, the wife of Parāvasu, crying. He comforts her and asks the reason. She then reports to him what Yavakrīta said and narrates how she thoughtfully refused to accept his words.