Shloka 5
Gaṅgā-Tīrtha Darśana and the Prelude to the Yavakrīta–Indra Exemplum (लोमश-युधिष्ठिर संवादः)
अद्टावक्र उवाच सर्वे राज्ञो मैथिलस्य मैनाकस्येव पर्वता: । निकृष्टभूता राजानो वत्सा अनडुहो यथा,अष्टावक्र बोले--जैसे सब पर्वत मैनाकसे छोटे हैं, सारे बछड़े बैलोंसे लघुतर हैं, उसी प्रकार भूमण्डलके समस्त राजा मिथिलानरेश महाराज जनककी अपेक्षा निम्न श्रेणीमें हैं
aṣṭāvakra uvāca sarve rājño maithilasya mainākasyeva parvatāḥ | nikṛṣṭabhūtā rājāno vatsā anaḍuho yathā ||
อัษฏาวักระกล่าวว่า “ดุจดังภูเขาทั้งปวงย่อมเล็กกว่าภูเขาไมณากะ และดุจดังลูกโคย่อมด้อยกำลังกว่าโคผู้ใหญ่ ฉันใด กษัตริย์ทั้งหลายทั่วพื้นพิภพก็ย่อมอยู่ในฐานะต่ำกว่า เมื่อเทียบกับพระราชาแห่งมิถิลา คือมหาราชชนก ฉันนั้น”
अद्टावक्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that genuine superiority in rulership is grounded in inner excellence—wisdom, restraint, and dharmic integrity—rather than mere political power; Janaka is held up as the exemplar.
Aṣṭāvakra is praising the Maithila king (Janaka), using vivid similes—Maināka among mountains and bulls among calves—to declare that other kings are comparatively lesser.