Shloka 28
Gaṅgā-Tīrtha Darśana and the Prelude to the Yavakrīta–Indra Exemplum (लोमश-युधिष्ठिर संवादः)
श्लेष्मातकी क्षीणवर्चा: शृणोषि उताहो त्वां स्तुतयों मादयन्ति । हस्तीव त्वं जनक विनुद्यमानो न मामिकां वाचमिमां शूणोषि,राजन! जान पड़ता है, तुमने लसोड़ेके पत्तोंपर भोजन किया है या उसका फल खा लिया है, इसीसे तुम्हारा तेज क्षीण हो गया है; अतः तुम बन्दीकी बात सुन रहे हो, अथवा इस बन्दीद्वारा की गयी स्तुतियाँ तुम्हें उन््मत्त कर रही हैं। यही कारण है कि अंकुशकी मार खाकर भी न माननेवाले मतवाले हाथीकी भाँति तुम मेरी इन बातोंको नहीं सुन रहे हो
śleṣmātakī kṣīṇavarcāḥ śṛṇoṣi utāho tvāṁ stutayo mādayanti | hastīva tvaṁ janaka vinudyamāno na māmikāṁ vācam imāṁ śṛṇoṣi, rājan ||
อัษฏาวักระกล่าวว่า “ข้าแต่ชนก รัศมีของพระองค์หม่นลงเพราะเสวยใบหรือผลแห่งต้นศฺเลษฺมาตกีหรือ? หรือว่าคำสรรเสริญของพวกประจบได้ทำให้พระองค์มึนเมา? เพราะดุจช้างคลุ้มคลั่งที่ถูกงอนเหล็กกระตุ้น พระองค์ยังไม่ใส่ใจถ้อยคำของข้าเลย โอ้พระราชา”
अद्टावक्र उवाच
Educational Q&A
Aṣṭāvakra warns that a ruler (or any seeker) must not become dull or intoxicated by praise. Ethical discernment requires humility and attentive listening to honest counsel rather than being swayed by courtly flattery.
Aṣṭāvakra rebukes King Janaka for not paying attention to his instruction. He uses sharp irony (the śleṣmātakī image) and a vivid simile (an elephant resisting the goad) to suggest Janaka is stubbornly ignoring corrective teaching, possibly because he is carried away by praise.