Shloka 1
Gaṅgā-Tīrtha Darśana and the Prelude to the Yavakrīta–Indra Exemplum (लोमश-युधिष्ठिर संवादः)
(दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल ३१ श्लोक हैं) #ड.7 ऋण (_) हि ० चतुस्त्रिंशर्दाधिकशततमो< ध्याय: बन्दी और अष्टावक्रका शानच्त्रार्थ, बन्दीकी पराजय तथा समड़्ामें स्सनानसे अष्टावक्रके अंगोंका सीधा होना सअद्टावक्र उवाच अत्रोग्रसेन समितेषु राजन् समागतेष्वप्रतिमेषु राजसु । नावैमि बर्न्दिं वरमत्र वादिनां महाजले हंसमिवाददामि,अष्टावक्र बोले--भयंकर सेनाओंसे युक्त महाराज जनक! इस सभामें सब ओरसे अप्रतिम प्रभावशाली राजा आकर एकत्र हुए हैं; परंतु मैं इन सबके बीचमें वादियोंमें प्रधान बन्दीको नहीं पहचान पाता हूँ। यदि पहचान लूँ तो अगाध जलमें हंसकी भाँति उन्हें अवश्य पकड़ लूँगा
aṣṭāvakra uvāca |
atrograsena samiteṣu rājan samāgateṣv apratimeṣu rājasu |
nāvemi bandiṃ varam atra vādinaṃ mahājale haṃsam ivādadāmi ||
อัษฏาวักระกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ณ ที่นี้ท่ามกลางกองทัพอันน่าเกรงขาม เมื่อบรรดากษัตริย์ผู้ไร้ผู้เสมอได้มาชุมนุมกัน ข้ายังแลไม่เห็นบันที ผู้เป็นยอดแห่งนักโต้วาที แต่หากข้าจำเขาได้แล้ว ข้าจะคว้าเขาไว้ ดุจหงส์ฉวยเหยื่อในมหานทีอันกว้างใหญ่”
सअद्टावक्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights fearless commitment to truth in intellectual contest: genuine wisdom does not boast aimlessly, but seeks the true opponent and, once identified, confronts error decisively—symbolized by the swan’s sure grasp in deep waters.
Aṣṭāvakra arrives at King Janaka’s assembly where many powerful kings are present. He declares that he cannot yet identify Bandi, the leading debater, but once he recognizes him, he will seize and defeat him in debate.