Shloka 40
मान्धातृ-जन्म-चरितम्
The Birth and Career Account of Māndhātṛ
तस्य चैत्यैर्महाराज क्रतूनां दक्षिणावताम् | चतुरन्ता मही व्याप्ता नासीत् किंचिदनावृतम्,महाराज! उनके दक्षिणायुक्त यज्ञोंके चैत्यों (यज्ञमण्डपों)-से चारों ओरकी पृथ्वी भर गयी थी, कहीं कोई भी स्थान ऐसा नहीं था जो उनके यज्ञमण्डपोंसे घिरा न हो
tasya caityair mahārāja kratūnāṃ dakṣiṇāvatām | caturantā mahī vyāptā nāsīt kiṃcid anāvṛtam ||
โลมศะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราชา ด้วยไจตยะ—มณฑปยัญ—ที่ทรงสร้างขึ้นสำหรับพิธีกรรมทั้งหลาย อันประกอบพร้อมด้วยทักษิณา (ค่าบูชาและทาน) ตามควร แผ่นดินทั้งสี่ทิศก็ถูกเติมเต็มไปหมด ไม่มีแห่งใดเลยที่มิได้ถูกล้อมและประทับรอยด้วยเขตยัญของพระองค์”
लोमश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic kingship expressed through properly conducted sacrifices—especially the ethical obligation of dakṣiṇā (fair gifts/fees). Ritual is presented not as mere display but as sustained generosity and social responsibility that spreads widely, symbolically ‘covering’ the land.
Lomaśa describes the extraordinary scale of a ruler’s sacrificial activity: so many yajña-pavilions and ritual enclosures were established that the earth in every direction seemed filled with them, leaving no place untouched by the signs of his rites.