Shloka 11
Cyavana’s Tapas, Sukanyā’s Curiosity, and Śaryāti’s Appeasement (च्यवन-सुकन्या-उपाख्यान आरम्भ)
तां पश्यमानो विजने स रेमे परमद्युति: । क्षामकण्ठश्न विप्रर्षिस्तपोबलसमन्वित:,उसे एकान्तमें देखकर परम कान्तिमानू, तपोबल-सम्पन्न एवं दुर्बल कण्ठवाले ब्रह्मर्षि च्यवनको बड़ी प्रसन्नता हुई
tāṃ paśyamāno vijane sa reme paramadyutiḥ | kṣāma-kaṇṭhaś ca viprarṣis tapo-bala-samanvitaḥ ||
เมื่อเห็นนางอยู่ในที่เปลี่ยว ฤๅษีผู้มีรัศมีอันยิ่งก็เกิดความยินดี แม้ลำคอจะซูบแห้งด้วยตบะ แต่ท่านพรหมฤๅษีนั้นเปี่ยมด้วยพลังแห่งตบะ จึงมีความปลาบปลื้มอยู่ภายใน
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that spiritual discipline (tapas) generates a distinct kind of strength and fulfillment: even when the body appears weakened, the ascetic’s inner power and clarity can be radiant and ethically significant.
A supremely radiant sage, marked by ascetic emaciation yet empowered by tapas, sees a woman alone in a secluded place and feels pleased—setting a scene where ascetic presence and a private encounter become narratively important.