Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

इन्द्रस्य दुःखप्राप्तिः—त्रिशिरोवधः, वृत्रोत्पत्तिः, जृम्भिकाजननम्

Indra’s Distress: Slaying of Triśiras, Birth of Vṛtra, and the Origin of Yawning

क्योंकि वे मारे जानेपर भी अपने तेजसे उद्दीप्त होकर जीवित-से दिखायी देते थे। युद्धमें मारे हुए त्रिशिराके तीनों सिर जीते-जागते-से अद्भुत प्रतीत हो रहे थे ।। ततो5तिभीततगात्रस्तु शक्र आस्ते विचारयन्‌ । अथाजगाम परशुं स्कन्धेनादाय वर्धकि:,इससे अत्यन्त भयभीत हो इन्द्र भारी सोच-विचारमें पड़ गये। इसी समय एक बढ़ई कंधेपर कुल्हाड़ी लिये उधर आ निकला

tato 'tibhītatagātras tu śakra āste vicārayan | athājagāma paraśuṃ skandhenādāya vardhakiḥ ||

ครั้นเห็นว่าแม้ถูกสังหารแล้วก็ยังเรืองรองด้วยเดชานุภาพของตน ราวกับยังมีชีวิต—ถึงกับศีรษะทั้งสามของตรีศิระในสนามรบก็ดูประหนึ่งยังเป็นๆ อยู่ น่าอัศจรรย์ยิ่ง—ศักระ (อินทรา) ก็หวาดกลัวยิ่งนัก นั่งครุ่นคิดด้วยความกังวล. ในขณะนั้นเอง ช่างไม้ผู้หนึ่งก็เดินมา แบกขวานไว้บนบ่า

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
TypeIndeclinable
Roottataḥ
ati-bhīta-gātraḥwhose limbs were greatly frightened (very terrified)
ati-bhīta-gātraḥ:
Karta
TypeAdjective
Rootbhīta-gātra
FormMasculine, Nominative, Singular
tubut, indeed
tu:
TypeIndeclinable
Roottu
śakraḥŚakra (Indra)
śakraḥ:
Karta
TypeNoun
Rootśakra
FormMasculine, Nominative, Singular
āstesits; remains
āste:
TypeVerb
Root√ās
FormPresent, 3rd, Singular, Ātmanepada
vicārayanreflecting, considering
vicārayan:
TypeVerb
Root√car (vi-ā-)
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular
athathen, now
atha:
TypeIndeclinable
Rootatha
ājagāmacame, arrived
ājagāma:
TypeVerb
Root√gam (ā-)
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
paraśumaxe
paraśum:
Karma
TypeNoun
Rootparaśu
FormMasculine, Accusative, Singular
skandhenawith (his) shoulder
skandhena:
Karana
TypeNoun
Rootskandha
FormMasculine, Instrumental, Singular
ādāyahaving taken, carrying
ādāya:
TypeIndeclinable
Root√dā (ā-)
FormGerund (absolutive)
vardhakiḥcarpenter
vardhakiḥ:
Karta
TypeNoun
Rootvardhaki
FormMasculine, Nominative, Singular

शल्य उवाच

शक्र (Indra)
त्रिशिरस् (Triśiras)
परशु (axe)
वर्धकि (carpenter)

Educational Q&A

The passage highlights how violence can produce unsettling, unforeseen consequences: even apparent victory may be shadowed by fear and moral uncertainty, prompting reflection rather than triumph.

After witnessing the uncanny, seemingly living appearance of the slain Triśiras’s three heads, Indra becomes deeply frightened and sits thinking; at that moment a carpenter appears carrying an axe, setting up the next action in the episode.