Previous Verse
Next Verse

Shloka 91

Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)

वासुदेव उवाच का तु सीमन्तिनी त्वादृक्‌ लोकेष्वस्ति पितृष्वस: । शूरस्य राज्ञो दुहिता आजमीढकुलं गता,भगवान्‌ वासुदेव बोले--बुआ! संसारमें तुम-जैसी सौभाग्यशालिनी नारी दूसरी कौन है? तुम राजा शूरसेनकी पुत्री हो और महाराज अजमीढके कुलमें ब्याहकर आयी हो

vāsudeva uvāca kā tu sīmāntinī tvādṛk lokeṣv asti pitṛṣvasaḥ | śūrasya rājño duhitā ājamīḍhakulaṃ gatā ||

วาสุเทวะกล่าวว่า—“ท่านปิตุจฉา ในโลกทั้งหลายจะมีสตรีผู้ครองเรือนผู้มีสิริมงคลเช่นท่านอีกผู้ใด? ท่านเป็นธิดาแห่งพระราชาศูระ และได้เข้าสู่วงศ์อาชมีฑะด้วยการอภิเษกสมรส”

वासुदेवःVasudeva (Krishna)
वासुदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
काwho?
का:
TypePronoun
Rootकिम्
FormFeminine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सीमन्तिनीa married woman (with hair-parting; a noble lady)
सीमन्तिनी:
TypeNoun
Rootसीमन्तिनी
FormFeminine, Nominative, Singular
त्वादृक्like you; of your kind
त्वादृक्:
TypeAdjective
Rootत्वादृश्
FormFeminine, Nominative, Singular
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Locative, Plural
अस्तिexists/is
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
पितृष्वसःO paternal aunt (father’s sister)
पितृष्वसः:
TypeNoun
Rootपितृ-स्वसृ
FormFeminine, Vocative, Singular
शूरस्यof Shura
शूरस्य:
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Genitive, Singular
राज्ञःof the king
राज्ञः:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Genitive, Singular
दुहिताdaughter
दुहिता:
TypeNoun
Rootदुहितृ
FormFeminine, Nominative, Singular
अजमीढकुलम्the lineage/family of Ajamidha
अजमीढकुलम्:
Karma
TypeNoun
Rootअजमीढ-कुल
FormNeuter, Accusative, Singular
गताgone; (having) entered (by marriage)
गता:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त (past passive participle used actively), Feminine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
P
pitṛṣvasā (paternal aunt, addressed)
K
King Śūra
Ā
Ājamīḍha (eponym of a royal lineage)
Ā
Ājamīḍha-kula (Ājamīḍha dynasty)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic esteem for family bonds and social virtue: honoring elders/kin and recognizing the dignity associated with a woman’s auspicious marital and familial standing, expressed through respectful praise.

Vāsudeva addresses his paternal aunt and praises her exceptional good fortune, identifying her noble birth as King Śūra’s daughter and her marriage into the renowned Ājamīḍha lineage.