Shloka 52
अध्याय ८२ — केशवप्रयाणे निमित्तदर्शनम्
Omens and Reception During Keśava’s Departure
तच्चेद् दद्यादसंगेन सत्कृत्यानवमन्य च । प्रियं मे स्पान्महाबाहो मुच्येरन् महतो भयात्
tac ced dadyād asaṅgena satkṛtyānavamanya ca | priyaṃ me syān mahābāho mucyeran mahato bhayāt ||
โอ้ผู้มีพาหาอันเกรียงไกร! หากทุรโยธน์ยอมมอบให้โดยไม่ยึดติดด้วยความโลภ ให้เกียรติเราไม่ดูหมิ่น และถวายคืนครึ่งราชอาณาจักรด้วยความเคารพแล้ว สิ่งอันเป็นที่รักยิ่งของข้าจะสำเร็จ และหมู่เการพทั้งปวงจักพ้นจากมหาภัย
युधिष्ठिर उवाच
Educational Q&A
A just settlement offered with respect and without greed can avert massive harm. Yudhiṣṭhira emphasizes that dharma in politics includes restraint (asaṅga), honouring opponents (satkāra), and avoiding contempt (anavamāna), because humiliation and attachment fuel escalation toward war.
In the peace negotiations of the Udyoga Parva, Yudhiṣṭhira states that if Duryodhana would return the rightful share (understood as half the kingdom) respectfully and without greedy attachment, Yudhiṣṭhira’s aim would be achieved and the Kauravas would escape the looming terror of war and its consequences.