Shloka 9
भीमसेनस्य आत्मबलप्रशंसा — Bhīmasena’s Assertion of Strength
Udyoga Parva, Adhyāya 74
नास्मिज्जने5भिरमसे रह: क्षिपसि पाण्डव । नान्यं निशि दिवा चापि कदाचिदभिनन्दसि,पाण्डुनन्दन! तुम कभी इस जनसमुदायमें प्रसन्नताका अनुभव नहीं करते थे; सदा एकान्तमें ही बैठकर कालक्षेप करते थे। दिन हो या रात, तुम कभी किसी दूसरेका अभिनन्दन नहीं करते थे
nāsmij jane ’bhiramase rahaḥ kṣipasi pāṇḍava | nānyaṃ niśi divā cāpi kadācid abhinandasi pāṇḍunandana ||
โอ้ปาณฑวะ! ท่านไม่เคยยินดีในหมู่ชนอันเนืองแน่นนี้ กลับใช้กาลเวลาอยู่ในความสงัด; ไม่ว่ากลางคืนหรือกลางวัน ท่านไม่เคยเอ่ยคำทักทายหรือยกย่องผู้ใดเลย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a temperament marked by withdrawal from public company and a refusal to engage in ordinary social courtesies; ethically, it invites reflection on whether detachment is genuine self-mastery or a sign of inner disturbance and alienation from communal dharma.
Vaiśampāyana describes (to his listener) a Pāṇḍava’s habitual behavior: he does not enjoy the crowd, spends time alone, and does not greet or commend others at any time—setting a tone of isolation and seriousness within the surrounding political-ethical tensions of the Udyoga Parva.