Shloka 4
उद्योगपर्व — अध्याय 70: युधिष्ठिरस्य शान्त्युपायविचारः
Yudhiṣṭhira’s Deliberation on Peace-Means
द्रष्टारो हि कुरवस्तं समेता महात्मानं शत्रुहणं वरेण्यम् । ब्रुवन्तं वाचमनृशंसरूपां वृष्णिश्रेष्ठ मोहयन्तं मदीयान्,महात्मा, शत्रुहन्ता तथा सबके वरण करनेयोग्य वे वृष्णिकुलभूषण श्रीकृष्ण यहाँ आकर कृपापूर्ण कोमल वाक्य बोलेंगे और हमारे पक्षवर्ती राजाओंको मोहित करेंगे; इस अवस्थामें समस्त कौरव उन्हें देखेंगे
dṛṣṭāro hi kuravas taṃ sametā mahātmānaṃ śatruhaṇaṃ vareṇyam | bruvantaṃ vācam anṛśaṃsarūpāṃ vṛṣṇiśreṣṭhaṃ mohayantaṃ madīyān ||
ครั้นเมื่อเหล่ากุรุทั้งปวงประชุมพร้อมกันแล้ว เขาทั้งหลายจักได้เห็นพระกฤษณะผู้มีมหาตมัน ผู้ปราบศัตรู ผู้ประเสริฐยิ่ง เป็นยอดแห่งวงศ์วฤษณิ พระองค์จักตรัสวาจาอันประกอบด้วยกรุณาและความอ่อนโยน และด้วยถ้อยคำอันไม่เบียดเบียนนั้นเอง จักทรงชนะใจ (ทำให้หลงใหล) เหล่ากษัตริย์ผู้ยืนอยู่ฝ่ายเรา
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical power of compassionate speech (anṛśaṃsā vāk): words grounded in gentleness and goodwill can influence political outcomes, sometimes more effectively than force. It also shows how virtue and persuasive diplomacy can be perceived as a threat by those committed to an unjust course.
Dhṛtarāṣṭra anticipates Kṛṣṇa’s arrival in the Kuru assembly during the pre-war negotiations. He worries that Kṛṣṇa—renowned, noble, and persuasive—will address the court with kindly, compelling words and thereby sway or unsettle the kings aligned with Dhṛtarāṣṭra’s side.