Shloka 1
Udyoga-parva Adhyāya 69: Dhṛtarāṣṭra’s Reverential Address to Sañjaya on Vāsudeva
ऑपन--माजल बछ। अकाल सप्ततितमो<ध्याय: भगवान् श्रीकृष्णके विभिन्न नामोंकी व्युत्पत्तियोंका कथन धृतराष्ट उवाच भूयो मे पुण्डरीकाक्षं संजयाचक्ष्व पृच्छत: । नामकर्मार्थिवित् तात प्राप्तुयां पुरुषोत्तमम्,धृतराष्ट्र बोले--संजय! तुम भगवान् श्रीकृष्णके नाम और कर्मोका अभिप्राय जानते हो, अतः मेरे प्रश्नके अनुसार एक बार पुनः कमलनयन भगवान् श्रीकृष्णका वर्णन करो
dhṛtarāṣṭra uvāca | bhūyo me puṇḍarīkākṣaṃ sañjayācakṣva pṛcchataḥ | nāma-karmārtha-vit tāta prāptuṃ yāṃ puruṣottamam ||
ธฤตราษฏระตรัสว่า “สัญชัย เอาเถิด จงพรรณนาอีกครั้งถึงพระผู้มีเนตรดุจดอกบัว ตามที่เราถามเถิด ลูกเอ๋ย เจ้าเข้าใจความหมายลึกซึ้งแห่งพระนามและพระกรณียกิจของพระองค์ ดังนั้นจงอธิบายว่าเราจะเข้าถึงปุรุโษตตมะนั้นได้อย่างไร”
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse frames spiritual inquiry as seeking the ‘meaning’ (artha) behind the Lord’s names and actions, implying that understanding and contemplation of divine qualities is a pathway toward attaining the Supreme Person (puruṣottama).
Dhṛtarāṣṭra requests Sañjaya to again describe Śrī Kṛṣṇa—specifically the significance of his names and deeds—indicating Dhṛtarāṣṭra’s continued dependence on Sañjaya’s insight to grasp Kṛṣṇa’s greatness and the means of reaching him.