Previous Verse
Next Verse

Shloka 106

Udyoga-parva Adhyāya 47 — Arjuna’s Deterrent Declaration

Sañjaya’s Report

समाददान: पृथगस्त्रमार्गान्‌ यथाग्निरिद्धों गहनं निदाघे । स्थूणाकर्ण पाशुपतं महास्त्र ब्राह्मंं चास्त्रं यच्च शक्रो5प्यदान्मे

samādadānaḥ pṛthag-astramārgān yathāgnir iddho gahanaṃ nidāghe | sthūṇākarṇaṃ pāśupataṃ mahāstraṃ brāhmaṃ cāstraṃ yac ca śakro 'py adān me ||

สัญชัยกล่าวว่า “เมื่อข้าหยิบยกวิถีแห่งอาวุธนานาประการ ข้าจักเป็นดุจไฟฤดูร้อนที่ลุกโชน เผาผลาญพงไพรทึบจนไม่เหลือต้นไม้สักต้น. เพื่อทำลายศัตรู ข้าจักใช้อาวุธสถูณากรรณะ มหาศัสตราปาศุปตะ พรหมาศัสตรา และศัสตราที่ศักระ (อินทร) เคยประทานแก่ข้าด้วย. ด้วยฝนศรอันรวดเร็ว ในศึกนี้ข้าจะไม่เหลือผู้ใดให้มีชีวิต; แล้วเท่านั้นข้าจึงจักได้ความสงบ. สัญชัย จงบอกพวกเขาให้ชัดเจน—นี่คือปณิธานอันมั่นคงของข้า.”

समाददानःtaking up, seizing
समाददानः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-दा (धातु) → समाददत् (शतृ)
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथक्separately, distinctly
पृथक्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृथक्
अस्त्रमार्गान्paths/methods of weapon-use
अस्त्रमार्गान्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्रमार्ग
FormMasculine, Accusative, Plural
यथाjust as
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
अग्निःfire
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
इद्धःkindled, blazing
इद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootइन्ध् (धातु) → इद्ध (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
गहनम्thicket, dense forest
गहनम्:
Karma
TypeNoun
Rootगहन
FormNeuter, Accusative, Singular
निदाघेin summer/heat
निदाघे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनिदाघ
FormMasculine, Locative, Singular
स्थूणाकर्णम्the Sthūṇākarṇa (weapon/name)
स्थूणाकर्णम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्थूणाकर्ण
FormNeuter, Accusative, Singular
पाशुपतम्Pāśupata (of Śiva)
पाशुपतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपाशुपत
FormNeuter, Accusative, Singular
महास्त्रम्great weapon
महास्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootमहास्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्राह्मम्Brahma-related
ब्राह्मम्:
Karma
TypeAdjective
Rootब्राह्म
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अस्त्रम्weapon
अस्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्which
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अदात्gave
अदात्:
TypeVerb
Rootदा (धातु)
FormAorist (लुङ्), 3rd, Singular
मेto me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormDative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Agni (fire, as simile)
Ś
Śakra (Indra)
S
Sthūṇākarṇa astra
P
Pāśupata astra
B
Brāhma astra (Brahmāstra)
I
Indrāstra (implied by 'given by Indra')

Educational Q&A

The verse highlights how unchecked wrath and the pursuit of total annihilation can be rationalized as ‘peace’ for oneself, revealing an ethical tension: personal satisfaction is sought through disproportionate violence, symbolized by a summer forest-fire that spares nothing.

A warrior’s vow is being reported through Sañjaya: he declares that he will adopt multiple techniques of missile warfare and unleash powerful divine weapons—Pāśupata, Brahmāstra, and Indra’s gift—likening his onslaught to a fire consuming a forest, intending to leave no enemy alive.