Shloka 3
Sanatsujāta-Āhvāna (Summoning Sanatsujāta) — Vidura’s Invocation and Dhṛtarāṣṭra’s Doubt
सनत्युजात उवाच अमृत्यु: कर्मणा केचिन्मृत्युर्नास्तीति चापरे । शृणु मे ब्रुवतो राजन् यथैतन्मा विशड्किथा:,सनत्सुजातने कहा--राजन्! (इस विषयमें दो पक्ष हैं) मृत्यु है और वह (ब्रह्मचर्ययालनरूप) कर्मसे दूर होती है--यह एक पक्ष है और "मृत्यु है ही नहीं--यह दूसरा पक्ष है। परंतु यह बात जैसी है, वह मैं तुम्हें बताता हूँ, सुनो और मेरे कथनमें संदेह न करना
sanatsujāta uvāca | amṛtyuḥ karmaṇā kecin mṛtyur nāstīti cāpare | śṛṇu me bruvato rājan yathaitanmā viśaṅkithāḥ ||
สันตสุชาตะกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ในเรื่องนี้มีอยู่สองทัศนะ บางพวกถือว่าความตายมีอยู่ แต่สามารถก้าวข้ามได้ด้วยการปฏิบัติอย่างมีวินัยและความสำรวม; อีกพวกประกาศว่าความตายหาได้มีไม่เลย พระองค์จงสดับเถิด เมื่อเราจะแสดงความจริงตามที่เป็นจริง—และอย่าได้เคลือบแคลงในถ้อยคำของเรา”
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
The verse frames two philosophical positions—(1) death is real but can be transcended through disciplined practice, and (2) death is ultimately unreal—and promises a reconciliatory explanation. It prepares the listener to move from debate to a clarified understanding of mortality and liberation.
In the Udyoga Parva, Dhṛtarāṣṭra receives instruction from the sage Sanatsujāta. Here Sanatsujāta begins by acknowledging differing doctrines about death and urges the king to listen without doubt as he sets out the matter as he understands it.