Shloka 71
Vidura-nīti: Atithi-dharma, Trust, Counsel-Secrecy, and Traits of Sustainable Rule
Udyoga Parva, Adhyāya 38
न तत् परस्य संदध्यात् प्रतिकूल यदात्मन: । संग्रहेणैष धर्म: स्थात् कामादन्य: प्रवर्तते,जो अपने प्रतिकूल जान पड़े, उसे दूसरोंके प्रति भी न करे। थोड़ेमें धर्मका यही स्वरूप है। इसके विपरीत जिसमें कामनासे प्रवृत्ति होती है, वह तो अधर्म है
na tat parasya sandadhyāt pratikūla yad ātmanaḥ | saṅgraheṇaiṣa dharmaḥ syāt kāmād anyaḥ pravartate ||
สิ่งใดที่ตนรู้ว่าเป็นโทษและขัดต่อประโยชน์ของตน ก็ไม่ควรกระทำสิ่งนั้นต่อผู้อื่นด้วย โดยย่อ นี่แหละคือธรรม; ส่วนการประพฤติที่ขับเคลื่อนด้วยกามะและสวนทางกับข้อนี้ คืออธรรม.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Dharma, in essence, is the rule of non-harm and reciprocity: do not inflict on others what you recognize as adverse to yourself. Actions driven by selfish desire (kāma) that violate this principle are adharma.
In Udyoga Parva, Vidura offers moral and political counsel during the tense pre-war negotiations. Here he distills ethical conduct into a concise maxim, warning that desire-driven behavior undermines righteousness.