Shloka 40

Vidura-nīti: Atithi-dharma, Trust, Counsel-Secrecy, and Traits of Sustainable Rule

Udyoga Parva, Adhyāya 38

Devanagari script

नष्ट समुद्रे पतितं नष्टं वाक्यमशृण्वति । अनात्मनि श्रुतं नष्टं नष्ट हुतमनग्निकम्‌,समुद्रमें गिरी हुई वस्तु विनाशको प्राप्त हो जाती है; जो सुनता नहीं, उससे कही हुई बात भी विनष्ट हो जाती है; अजितेन्द्रिय पुरुषका शास्त्रज्ञान और राखमें किया हुआ हवन भी नष्ट ही है

Translation

สิ่งใดตกลงสู่มหาสมุทรย่อมสูญสิ้น; ถ้อยคำที่กล่าวแก่ผู้ไม่ยอมฟังก็สูญเปล่า; ผู้ไร้การสำรวมอินทรีย์ ต่อให้ได้ฟังศาสตราก็เป็นหมัน; และการบูชาโฮมะที่ไร้ไฟก็ย่อมไร้ผล

Word by Word

नष्टम्lost, destroyed

समुद्रेin the sea

पतितम्fallen

नष्टम्is lost

वाक्यम्speech, statement

अशृण्वतिdoes not hear/listen

अनात्मनिin/with one lacking self-control

श्रुतम्learning, what is heard (scriptural knowledge)

नष्टम्is lost

हुतम्offering, oblation

अनग्निकम्without fire (fireless)

Speaker

विदुर उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes