Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्

चिकित्सक: शल्यकर्तावकीर्णी स्तेन: क्रूरो मद्यपो भ्रूणहा च । सेनाजीवी श्रुतिविक्रायकश्न भृशं प्रियो5प्पतिथिनोंदकार्ह:,वैद्य, चीरफाड़ करनेवाला (जर्राह), ब्रह्मचर्यसे भ्रष्ट, चोर, क्रूर, शराबी, गर्भहत्यारा, सेनाजीवी और वेदविक्रेता--ये यद्यपि पैर धोनेके योग्य नहीं हैं, तथापि यदि अतिथि होकर आवें तो विशेष प्रिय यानी आदरके योग्य होते हैं

vidura uvāca | cikitsakaḥ śalyakartāvakīrṇī stenaḥ krūro madyapo bhrūṇahā ca | senājīvī śrutivikrāyakaś ca bhṛśaṁ priyo 'py atithir no 'dakarhyaḥ ||

แพทย์ ศัลยแพทย์ ผู้เสื่อมจากพรหมจรรย์ โจร คนโหดร้าย คนเมา ผู้ฆ่าทารกในครรภ์ ทหารรับจ้าง และผู้ค้าพระเวท—แม้คนเหล่านี้จะไม่ควรค่าแม้แต่ให้ล้างเท้า แต่หากมาถึงในฐานะแขก ก็พึงต้อนรับด้วยความเคารพเป็นพิเศษ; อย่าปฏิเสธน้ำต้อนรับแก่แขกเลย

चिकित्सकःphysician
चिकित्सकः:
Karta
TypeNoun
Rootचिकित्सक
FormMasculine, Nominative, Singular
शल्यकर्त्ताsurgeon (one who performs operations)
शल्यकर्त्ता:
Karta
TypeNoun
Rootशल्यकर्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
अवकीर्णीone fallen from brahmacarya (incontinent student)
अवकीर्णी:
Karta
TypeNoun
Rootअवकीर्णिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्तेनःthief
स्तेनः:
Karta
TypeNoun
Rootस्तेन
FormMasculine, Nominative, Singular
क्रूरःcruel (man)
क्रूरः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रूर
FormMasculine, Nominative, Singular
मद्यपःdrunkard (wine-drinker)
मद्यपः:
Karta
TypeNoun
Rootमद्यप
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्रूणहाslayer of an embryo (foeticide)
भ्रूणहा:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रूणहन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सेनाजीवीone who lives by soldiering (mercenary)
सेनाजीवी:
Karta
TypeNoun
Rootसेनाजीविन्
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुतिविक्रायकःseller of the Veda (one who sells sacred learning)
श्रुतिविक्रायकः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुतिविक्रायक
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भृशम्greatly, exceedingly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
प्रियःdear, worthy of honor
प्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven, although
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अतिथिःguest
अतिथिः:
Karta
TypeNoun
Rootअतिथि
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
उदकार्हःworthy of water (for washing feet/receiving water-offering)
उदकार्हः:
Karta
TypeAdjective
Rootउदकार्ह
FormMasculine, Nominative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
A
atithi (guest)
Ś
śruti (the Veda)

Educational Q&A

Even those regarded as morally impure or socially blameworthy must still be honored when they arrive as guests; the duty of hospitality (especially offering water and respectful reception) is upheld as a strong dharmic obligation.

In Vidura’s ethical counsel during the Udyoga Parva, he lists various disreputable or sinful types of people and states that, despite their faults, if they come as atithis, they should not be refused the customary hospitality—highlighting the primacy of atithi-dharma.