Shloka 5
हंस–साध्यसंवादः, वाक्-निग्रहः, महाकुल-लक्षणम्, शान्ति-उपायः
Hamsa–Sādhya Dialogue; Restraint of Speech; Marks of Noble Lineage; Means to Peace
वध्यावहासं श्वशुरो मन्यते यो वध्वा वसन्नभयो मानकाम: । परक्षेत्रे निर्वपति स्वबीजं स्त्रियं च य: परिवदते&तिवेलम्
vadhyāvahāsaṁ śvaśuro manyate yo vadhvā vasann abhayo mānakāmaḥ | parakṣetre nirvapati svabījaṁ striyaṁ ca yaḥ parivadate 'tivelam ||
วิทุระเตือนว่า—ความประพฤติที่ฉุดคนสู่ความพินาศ ได้แก่ สัสสุระที่เห็นว่าการหยอกล้อกับลูกสะใภ้เป็นเรื่องสมควร ผู้คบหาใกล้ชิดอย่างไม่ควรกับนางแต่ยังไม่เกรงกลัว และยังใฝ่หาศักดิ์ศรีในสังคม; ผู้หว่านพืชพันธุ์ของตนในนาไร่ของผู้อื่น (ล่วงละเมิดคู่ครองของผู้อื่น); และผู้กล่าวร้ายสตรีเกินขอบเขต ทั้งหมดนี้เป็นการละเมิดมรรยาท (maryādā) อย่างร้ายแรงและย่อมนำผลหนักตามมา।
विदुर उवाच
Educational Q&A
Maintain maryādā in relationships and speech: do not sexualize or mock a daughter-in-law, do not violate another’s marriage (the ‘other’s field’ metaphor), and do not malign women excessively. Such acts are presented as serious adharma with grave consequences.
In Udyoga Parva, Vidura delivers moral counsel (Vidura-nīti) amid political crisis, listing behaviors that lead to downfall. This verse highlights specific transgressions involving family boundaries, adultery, and abusive speech.